Asielkamp zit Leers niet lekker

Uitgeprocedeerde asielzoekers weigeren in de illegaliteit te verdwijnen. Minister Leers moet zich verantwoorden.

Redacteur Integratie

Rotterdam. Ze zijn opeens zo zichtbaar. En met zoveel: 279 mannen, vrouwen en zelfs een enkel kind.

Demissionair minister Gerd Leers (Immigratie en Asiel) moest gisteravond in een spoeddebat uitleg geven over het tentenkamp van uitgeprocedeerde asielzoekers uit Irak en Somalië in het Groningse Ter Apel. Eerder op de dag schreef hij in antwoord op Kamervragen dat het kamp niet lang zou kunnen blijven. Het zou leiden tot verstoring van de openbare orde. Hij schreef niet dat hij het kamp ongemakkelijk vindt. Maar dat is het wel.

En dat bleek ook uit het spoeddebat in de Tweede Kamer gisteren. Dat tentenkamp, dat zat verschillende Kamerleden totaal niet lekker. De minister vond het ook echt een vervelende situatie, zei hij, maar hij vond het geen reden om de regels aan te passen. Hij wilde de groep best tijdelijk opvang bieden, maar dan moesten ze meewerken aan hun terugkeer. Uitgeprocedeerd is uitgeprocedeerd. De minster wilde Kamerlid Dijksma (PvdA) niet vertellen welke actie hij tegen de demonstranten zou gaan ondernemen als ze in de tenten zouden blijven zitten.

Uitgeprocedeerde asielzoekers die niet terugkeren naar het land van herkomst verdwijnen meestal in de illegaliteit. Het is een leven aan de rafelrand van de samenleving, zonder geld, werk, huis. Zonder toekomst.

Uitgeprocedeerde Irakese asielzoekers kúnnen momenteel niet gedwongen terug. De Raad van State bepaalde onlangs in een zaak van een Irakees dat hij niet kon worden uitgezet omdat de Iraakse autoriteiten hem niet accepteren zonder geldige identiteitspapieren. Die hebben asielzoekers vrijwel nooit. Na die uitspraak van de Raad werden eind vorige maand op één dag 76 Irakezen uit verschillende huizen voor vreemdelingenbewaring (gevangenissen) vrijgelaten.

Het feit dat de Irakezen niet gedwongen terug kunnen, is geen alibi om dan maar te blijven, zei minister Leers gisteren.

Aanvankelijk zwierven de Irakezen rond door Nederland. Ze kenden elkaar uit de gevangenis, sommigen hielden contact. Ze zien een leven als illegaal niet zitten. Zij willen dat hun asielverzoek opnieuw wordt bekeken. Ze vinden dat ze recht hebben op een verblijfsvergunning omdat het te gevaarlijk is in Irak. Ze worden daarin gesteund door VluchtelingenWerk dat ook vindt dat delen van Irak te gevaarlijk zijn om mensen naartoe terug te sturen. Volgens de ambtsberichten van Buitenlandse Zaken is het land veilig genoeg. Minister Leers gaat daarop af.

Een aantal Irakese mannen besloot een vuist te maken. Ze trokken naar Ter Apel om daar tegenover het aanmeldcentrum te demonstreren.

Ze deden een meesterzet: ze bombardeerden de Nederlandse Irakees Ali Aziz tot woordvoerder. Daarmee kreeg de groep een Nederlandssprekende voorman van Irakese komaf. Ali Aziz uit Utrecht doet dat naast zijn werk als pakketbezorger bij DHL. Hij woont 14 jaar in Nederland en kwam zelf ook als vluchteling. Hij weet waarover hij praat.

Aanvankelijk stonden er drie tentjes. Het werden er snel meer. Steeds meer uitgeprocedeerde Irakezen arriveerden. En dan sluiten ook uitgeprocedeerde Somaliërs zich aan.

Het tentenkamp groeit. De aandacht ervoor ook. Cameraploegen komen langs. Sympathisanten brengen oude tenten, dekens en eten. Vrouwen in kleurige gewaden en hoofddoeken zitten gehurkt achter pannen op campinggasjes. Ze dragen dikke truien. Het levert mooie foto’s op.

De Irakese Hadi Abu Sanad schreeuwt in het Engels over de wind in de telefoon dat er een tekort is aan dekens en voedsel. Hij zegt er mensen ziek zijn en medicijnen nodig hebben. Hij zegt ook: „We hebben een doel om voor te vechten. We geven niet op.” De minister is bij het zakken van de krant nog niet klaar. Maar hij zal niet toegeven, dat is duidelijk.