Mona geeft ze een positief verhaal

Mona Keijzer is opeens een serieuze kandidaat voor het leiderschap van het CDA. Wat ze wil is onduidelijk, maar ze wekt geestdrift. „Probleem vind ik zo’n negatief woord.”

Mona Keijzer vanochtend tijdens het wekelijkse overleg met burgemeester en collega-wethouders op het stadhuis in Purmerend. Foto Maarten Hartman

Voor wie wil weten wat voor vrouw Mona Keijzer – misschien wel de nieuwe leider van het CDA – eigenlijk is: er bestaat een lijstje. Handgeschreven. Daarop staan antwoorden op de meest uiteenlopende vragen, rijp en groen door elkaar.

Gaat ze als katholiek weleens naar de kerk? „Zo nu en dan.”

Welk boek ligt er op haar nachtkastje? „Verschillende. Ik lees ze door elkaar heen.”

Wat deden haar ouders? „Verkoper en schoonmaakster.”

Wat is haar grootste kwaliteit? „Dat mogen andere mensen over mij zeggen.”

Wie vindt ze interessanter: Balkenende of Obama? „Obama.”

Wat doet ze in haar vrije tijd? „Film kijken met de jongens. Hardlopen.”

Wat gebeurt er als ze dood gaat? „Afscheid nemen.”

Mona Keijzer schreef de antwoorden in een kladblokje toen buiten haar eigen Purmerend nog bijna niemand van haar gehoord had. Het was vier maanden geleden en Keijzer liet zich portretteren in deze krant – de vragen waren een eerste kennismaking. Het verhaal ging over een generatie jonge CDA-wethouders die het misschien nog ver konden schoppen.

„Het speculeren over ministerschap is een heerlijk onderwerp voor aan de borreltafel”, zei Keijzer die dag. „Maar er is geen zinnig woord over te zeggen. Het hangt af van zo veel factoren.” Minister probeert de nu 43-jarige Keijzer niet te worden. Maar als het aan haar ligt, is ze over twee weken wel leider van regeringspartij CDA.

Het is onduidelijk hoe groot haar kans is – de peilingen spreken elkaar flink tegen – maar het is Keijzer in een week in ieder geval gelukt om één van de meest besproken vrouwelijke politici van het land te worden. Ze is dan ook uitgesproken, humoristisch en optimistisch gestemd: drie kwaliteiten waar CDA’ers na twee jaar van malaise in de peilingen, somberheid onder de leden en opnieuw een gevallen kabinet erg ontvankelijk voor zijn.

Drie voorbeelden.

Toen haar gevraagd werd naar het grootste probleem van haar partij, zei ze: „Probleem vind ik zo’n negatief woord.”

Toen haar gevraagd werd naar de moeilijke periode waarin haar partij gezien de peilingen verkeert, zei ze: „Ik vind het heerlijk dat ik dit heb meegemaakt, het gaat tenminste ergens over als je ergens over praat. Het is geweldig nu lid te zijn van het CDA.”

En toen haar gevraagd werd naar discussies met niet-CDA’ers over haar partij, glimlachte ze en zei ze: „Heerlijk, op verjaardagen en zo.”

Typisch Mona.

Waar ze exact voor staat of wat ze precies wil met het CDA? Het beeld is nog diffuus. Nee, ze sluit als enige van de zes kandidaten voor het leiderschap een nieuwe samenwerking met de PVV niet op voorhand uit. Ja, ze vindt dat Nederlanders zélf hun problemen moeten oplossen. Niet de markt, niet de staat.

Keijzer studeerde Nederlands recht en bestuurskunde in Amsterdam, was jarenlang gemeenteraadslid, werd even advocaat en is nu vijf jaar wethouder in Purmerend. Haar beleidsterreinen: welzijn, zorg, sport. Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen stond ze op nummer 67. Dat zal nu wel hoger worden.

„Als je echt bekend wil worden, moet je meedoen met de Voice of Holland”, zei ze eerder, verwijzend naar de talentenjacht op tv. Maar lokaal was de rijzige Noord-Hollandse al langer een bekendheid. „Mijn kinderen willen niet meer mee boodschappen doen. Wel met papa, maar niet met mama. Ze vinden het te lang duren, ik word steeds aangesproken.”

Ze heeft vijf zoons, tussen acht en zeventien jaar oud, en is getrouwd met Ton, een uroloog. „Lastig vind ik het wel”, zei ze toen ze nog niet eens elke dag op tv was. Ze vindt haar privéleven privé. „Ik ben beretrots op mijn mannen. Maar mijn man heeft gezegd dat ik hij niet in de belangstelling wil.”

Zijzelf wel. Is ze ijdel? „Ja, natuurlijk.” Maar daar gaat het niet om. Ze wil iets veranderen. Daarom ging ze ook in het Strategisch Beraad, de commissie die de nieuwe partijlijn voor het CDA bepaalde.

Vraag politici in Purmerend naar opvallende karaktereigenschappen, en je hoort precies wat je in de CDA-zaaltjes ziet: Keijzer is optimistisch en enthousiast. Ze vertegenwoordigt een nieuwe generatie CDA-politici die precies weet wat ze wil, zegt Gina Kroon, jeugdvriendin en CDA-wethouder in Volendam, het dorp waar ze opgroeide.

Soms gaat ze te snel. Dan walst ze over anderen heen en moet ze dat later weer goedmaken in een persoonlijk gesprek. Neem de nieuwe sporthal. Keijzer kwam met een plan voor de bouw van een grote sportaccommodatie, zonder te hebben overlegd met de sportclubs. Tot woede van de lokale Sportraad, die de clubs juist vertegenwoordigt. Voorzitter Erik Kammeijer: „Onze inbreng kwam als mosterd na de maaltijd. Over haar manier van communiceren staan wij niet te juichen.” Mario Hegger van de Stadspartij Purmerend: „Haar doortastendheid wordt niet altijd gewaardeerd.”

Keijzer is altijd goed voorbereid, beter dan haar tegenstanders. „Ze is gevatter dan de meeste raadsleden”, zegt Hegger. „Een echte bestuurder. Dat moet je ook wel zijn als je straks lijsttrekker wordt, daarna minister-president en uiteindelijk met Angela Merkel om tafel zit.”

Dat ze ambitieus is en lang in de partij meeloopt, dat wisten ze lokaal. Maar dat ze nu al in de race is voor het lijsttrekkerschap kwam toch wel als een verrassing. „Al is ze wel toe aan een volgende stap. Ze is jong, maar heeft veel ervaring”, zegt Gina Kroon uit Volendam. In het dorp, waar Keijzer nog veel familie en vrienden heeft wonen, zijn ze trots op haar. Kroon: „Ik heb nog niemand horen zeggen: wie denkt ze wel dat ze is?” Sterker, Kroon hoort mensen grappen dat ze ‘straks ineens CDA moeten gaan stemmen’.

Hoe dat komt? Volendammers kunnen een beetje ambitie en talent wel waarderen, of het nu om muzikanten of voetballers gaat. „Je doel bereiken, dat wordt gewaardeerd”, zegt Kroon.

Ach, zei Keijzer eerder. Zo moeilijk is het allemaal niet. „Waar het om gaat”, zo omschreef ze de voornaamste klus van de nieuwe CDA-leider, „is dat mensen behoefte hebben aan een positief verhaal”.