Lesbische moslim krijgt slaag

Net als eerder in Amsterdam verstoorden radicale moslims in Jakarta en Yogyakarta een optreden van de Canadese islamhervormer Irshad Manji. ‘Voor mij is Allah liefde’.

De lesbische en islamitische schrijfster Irshad Manji looft Indonesië in haar nieuwe boek Islam, Liberty and Love als baken van verdraagzaamheid, waar islam en democratie goed samengaan. Maar dat was voordat twee boekpresentaties gewelddadig werden verstoord door radicale moslims.

Manji presenteerde in Yogyakarta de Indonesische vertaling, toen 60 fundamentalisten het evenement bestormden omdat ze homoseksualiteit zou ‘promoten’. Haar assistent werd geraakt met een metalen staaf, bezoekers kregen klappen. „We hebben geluk dat we het hebben overleefd”, zegt Manji aan het zwembad van haar hotel in Jakarta.

De politie kwam laat en deed weinig. Dat was nog beter dan in Jakarta, een paar dagen eerder. Toen voerde de politie haar af naar het bureau, nadat het cultureel centrum waar Manji optrad was belaagd door een radicale knokploeg. Ze zou geen vergunning hebben voor het optreden.

Manji maakt veel los, met haar geaardheid en haar liberale visie op de islam. De schrijfster uit Canada wil haar religie hervormen. In haar islam is kritisch denken een vereiste, zijn man en vrouw gelijk en staat de vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel. Zij roept moslims op de moed te hebben om dogma’s ter discussie te stellen.

Haar ideeën brachten haar ook in Amsterdam in aanvaring met haar radicale geloofsgenoten, die een discussieavond verstoorden. Ook daar reageerde de politie slap, zegt ze. „Ze gingen eerst met mij onderhandelen of ik de ruimte wilde verlaten.” Ze ziet het als bewijs dat cultuurrelativisme nog altijd diep verankerd is in de Nederlandse samenleving, al lijkt dat in het publieke debat anders.

De radicale aanvallen hebben haar geholpen aandacht te krijgen voor haar boodschap, zegt Manji. Want anno 2012 is er niet zoveel interesse voor haar islamvisie als toen ze in 2004 The trouble with Islam uitbracht. Het bewijst dat het goed gaat met de hervormingsbeweging, zegt Manji. Want wat goed gaat, vindt men niet meer interessant. Als voorbeeld noemt ze de New European Generation, een netwerk van jonge moslims dat de integratie in Europa wil bevorderen. De Maleisische Sisters in Islam, die opkomen voor vrouwenrechten binnen het geloof.

Zelf heeft ze een adviesraad opgezet die jonge moslims helpt om het geloof ter discussie te stellen bij hun ouders. Homoseksuele moslims krijgen hulp. De raad adviseerde ook een jonge Indonesische vrouw – mét hoofddoek – die vreesde dat haar ouders haar zouden verstoten als ze stand up comedian werd, wat ze zo graag wilde. Nu helpt haar vader haar betere grappen te bedenken.

Manji zet zich af tegen de dominantie van geestelijken die de islam vermengen met gewoonten die komen uit de Arabische cultuur, zoals het dragen van een boerka. Zelf weet ze ook niet hoe Allah wil dat moslims zich gedragen. Zou Hij problemen hebben met haar geaardheid? „Voor mij is Allah liefde, en ik stel me voor dat hij op de dag des oordeels met mij hierover in discussie gaat.” En ja, misschien stuurt hij haar dan door naar de hel, lacht ze.

Elske Schouten