Ivf bij 41-plus, dat zijn meestal hoger opgeleiden

Op ivf moet bezuinigd worden. Daarom moeten vrouwen van 41 jaar en ouder ivf-poging zelf betalen, vinden de gynaecologen.

1 Wie komt op dit moment in aanmerking voor ivf?

Vrouwen tot 45 jaar oud. Ze moeten al een jaar lang geprobeerd hebben op de natuurlijke manier zwanger te worden. Als dat niet is gelukt, krijgen ze drie ivf-pogingen vergoed. Elke poging kost zo’n 3.000 euro. Tijdens de behandeling krijgt de vrouw hormonale stimulatie (medicijnen) zodat ze goede eicellen produceert. Die worden dan buiten de baarmoeder bevrucht met sperma. Vervolgens plaatst de gynaecoloog één of twee bevrucht embryo’s terug in de baarmoeder. Ook vrouwen die met donorsperma zwanger willen worden, komen in aanmerking voor vergoeding van ivf. Of vrouwen die een chemokuur moeten ondergaan en eerst wat eicellen laten invriezen. Vorig jaar was één op de veertig pasgeboren baby’s een zogeheten reageerbuisbaby.

2 Wat verandert er?

Elk jaar krijgen zo’n achtduizend vrouwen in Nederland ivf. Daar besteedt Nederland 50 miljoen euro aan, via de basisverzekering waar iedereen aan meebetaalt. Het kabinet wilde dat al beperken tot 20 miljoen euro, het stelde daarom voor om vanaf 2013 alleen nog één ivf-poging per vrouw te vergoeden. Bezwaar van de Nederlandse Vereniging van Gynaecologen is dat maar 25 procent van de vrouwen na één poging ook echt zwanger raakt. Na twee of drie pogingen is de helft zwanger. De gynaecologen stellen nu voor – als er toch bezuinigd moet worden – om wél drie ivf-pogingen te blijven vergoeden maar voor vrouwen van boven de 41 geen ivf-poging meer te vergoeden; het gaat dan om ongeveer 10 procent van alle ivf-patiënten.

Ook stellen de gynaecologen voor langer te wachten met ivf bij vrouwen die relatief jong zijn en nog niet zo lang proberen zwanger te raken. Ze bepleiten minder onderzoek bij mannen met ‘ernstig verminderde zaadvorming’ en zeggen dat er slechts één embryo moet worden teruggeplaatst bij vrouwen tot 38 jaar.

3 Is ivf bij vrouwen boven de 41 straks weggelegd voor de elite?

Ja, maar ivf lijkt sowieso een ingreep te zijn die meer wordt gebruikt door hoog opgeleide vrouwen. Zij stellen vaker dan lager opgeleide vrouwen het moederschap uit omdat ze carrière willen maken. De vruchtbaarheid van een vrouw begint hard af te nemen na haar dertigste. Nederlandse vrouwen met een hbo- of wetenschappelijke opleiding krijgen het eerste kind gemiddeld op hun 34ste. Alle Nederlandse vrouwen bij elkaar krijgen het eerste kind gemiddeld met 29,5 jaar. Overigens is ivf in Nederland na de 45ste verjaardag van de vrouw helemaal verboden.

4 Wie treft de maatregel nog meer?

Vrouwen die hun eicellen invriezen omdat ze nog geen partner hebben gevonden, of omdat ze een behandeling, zoals chemo, moeten ondergaan die hun vruchtbaarheid zal verminderen. Veel vrouwen gebruiken een (vergoede) hormoonbehandeling om in korte tijd veel eicellen te produceren, die worden ingevroren die later uit de diepvriesbank worden gehaald en bevrucht buiten de baarmoeder (het tweede deel van ivf).