Griekse partijen doen laatste poging om politieke crisis op te lossen

De leider van de kleine partij Onafhankelijke Grieken (tweede van rechts) arriveerde vanmiddag bij het paleis van president Papoulias voor een laatste poging de politieke crisis in het land op te lossen. Foto Reuters / John Kolesidis

De Griekse president Papoulias en de leiders van vijf politieke partijen zijn even na één uur vanmiddag in Athene begonnen aan een laatste overlegronde over het vormen van een nieuwe regering. Als de partijen er vandaag niet uitkomen, komen er snel nieuwe parlementsverkiezingen.

De formatiebesprekingen in Griekenland zijn inmiddels negen dagen bezig, maar zicht op een overeenkomst lijkt er niet. De conservatieven van Nieuwe Democraten en de socialisten van Pasok, die samen net geen meerderheid hebben in het parlement, zeiden gisteravond wel te voelen voor het instellen van een zakenkabinet dat Griekenland door de politiek zo moeilijke tijden kan loodsen. Verkiezingswinnaar Syriza, een radicaal-linkse partij die tegen de EU-afspraken over de noodhulp voor het land is en niet wil toetreden tot een regering, ziet hier echter niets in.

Voor de laatste dag van besprekingen in Griekenland zijn nog een drietal scenario’s mogelijk, schrijft NRC Handelsblad vanmiddag:

1. Alsnog een politiek kabinet. De leiders van de conservatieve Nieuwe Democratie en de socialistische Pasok herhaalden vanmorgen daaraan de voorkeur te geven, maar zij hebben voor de vorming van een pro-Europees kabinet de steun van een kleinere partij nodig: samen hebben ze geen meerderheid in het parlement. De kans op een akkoord met een kleinere partij is klein. Dat is bij eerdere formatiepogingen niet gelukt.
2. Een zakenkabinet. Zowel de Nieuwe Democraten als Pasok zegt dat dit een noodoplossing is die in een crisis denkbaar is. Democratisch Links (19 zetels) tekende bezwaar aan tegen een zakenkabinet omdat dit “het falen van de politiek” zou betekenen. Syriza, die met 52 zetels de tweede partij werd, blijft tegen uitvoering van de bezuinigingsafspraken met EU en IMF, ongeacht door wat voor kabinet dit gebeurt. De nieuwe rechtse partij Onafhankelijke Grieken (33 zetels) heeft zich op de vlakte gehouden, maar heeft campagne gevoerd tegen de afspraken met Europa.
3. De formatie mislukt definitief. Dan is het onvermijdelijk om, al tien dagen na de vorige verkiezingen, nieuwe verkiezingen uit te schrijven, mogelijk op 17 juni. Dat zou het gevoel van chaos en onoplosbare paradoxen vergroten. Bij een recente peiling zei 80 procent van de Griekse kiezers in de eurozone te willen blijven, maar een meerderheid van de parlementszetels is naar partijen gegaan die tegen de afspraken met Europa zijn.

Zorgen over Grieks vertrek uit euro groeien door politieke patstelling

In de rest van Europa groeien intussen de zorgen over een mogelijk vertrek van Griekenland uit de euro. Gisteravond spraken de ministers van Financiën van de eurolanden in Brussel over de situatie in Griekenland. Eurogroepvoorzitter Jean-Claude Juncker deed berichten over een Grieks vertrek uit de euro af als “onzin en propaganda”. Demissionair minister van Financiën De Jager wilde niet speculeren over een exit van Griekenland uit de euro, maar zei wel dat voor het land “alleen een route van hervormen en bezuinigen” mogelijk is.

De gevolgen van een Grieks vertrek uit de euro zijn voor de Grieken zelf waarschijnlijk desastreus, schrijft onze economieredacteur Marike Stellinga vanmiddag in NRC:

“Als ze de drachme herinvoeren, keldert de nieuwe munt in waarde. Omdat Griekenland veel importeert, zullen de prijzen snel stijgen. De koopkracht van gewone Grieken zal drastisch dalen. De kans is groot dat de Griekse banken failliet gaan: ze leunen op de Europese Centrale Bank, die mogelijk haar steun intrekt. Grieken met spaargeld zullen proberen te vluchten. Het invoeren van een nieuwe munt, is een langdurige logistieke operatie.”

Dat een vertrek uit de euro Griekenland ook voordelen oplevert betwijfelt Stellinga:

“Een vaak genoemd voordeel van een vertrek uit de eurozone voor de Grieken is dat een in waarde gekelderde drachme de Griekse export goedkoper maakt. Dan kunnen de Grieken weer concurreren. De vraag is of dat voordeel opweegt tegen alle nadelen. En of de Grieken echt meer gaan exporteren bij een lagere munt. De Griekse economie verbetert er niet wezenlijk door.”