Qatar neemt belang in oliemaatschappij Shell

Qatar lijkt maar niet genoeg te kunnen krijgen van zijn beleggingen in grondstoffen. Het staatsfonds van het emiraat heeft al 3 procent van het Franse olieconcern Total in handen en 8 procent van het Brits-Zwitserse mijnbouwconcern Xstrata, in de aanloop naar een voorgenomen fusie met Glencore. Qatar heeft zelfs belegd in goud.

Nu wordt Shell aan de portefeuille toegevoegd. De aankoop van het Brits-Nederlandse olieconcern is een logische volgende stap, gezien de bestaande strategische banden. Dit zou zelfs méér kunnen betekenen voor de diversificatie van de economie van de Golfstaat dan zich in eerste instantie laat aanzien.

Het is niet duidelijk hoe groot het deel van Shell is dat de Qatari’s willen kopen. Op 11 mei was hun belang nog kleiner dan 3 procent, het niveau waarboven een openbaarmaking verplicht wordt. Maar de omvang van het olieconcern – de marktwaarde van 213 miljard dollar is twee maal zo hoog als die van Total – betekent dat zelfs een klein belang al een aanzienlijke belegging zou zijn. De Qatari’s beschikken echter over voldoende ‘vuurkracht’. Alleen dit jaar kunnen ze al 30 miljard dollar uitgeven.

Qatar is ’s werelds grootste exporteur van vloeibaar aardgas (LNG). Veel van het gas wordt verkocht aan klanten in Azië op basis van contracten waarin de gasprijs wordt gekoppeld aan de olieprijs. In die zin is een belegging in Shell dus niet direct een zinvolle diversificatie.

Maar de gasprijs zal waarschijnlijk niet voor eeuwig aan de olieprijs gekoppeld blijven. Concurrenten zijn van plan om gas te gaan verkopen, waarvan de prijs is gekoppeld aan de binnenlandse gasprijs in de VS, die veel lager is dan de olieprijs. Als dat scenario werkelijkheid wordt, kan het belang in Shell een aantrekkelijke dekking zijn tegen een eventuele daling van de mondiale gasprijs.

Daarnaast is er ook sprake van enige strategische logica. Shell is al een belangrijke partner voor Qatar met twee grote projecten in het land. De LNG-fabriek van 19 miljard dollar op 80 kilometer ten noorden van de hoofdstad Doha is de grootste ter wereld. Shell neemt bovendien samen met Qatar Petroleum deel in nóg een grote LNG-faciliteit.

Afhankelijk van de uiteindelijke omvang van het belang van Qatar kan Shell met een paar lastige vragen worden geconfronteerd. Eén daarvan is of het staatsfonds van het emiraat een zetel in de raad van bestuur verdient. Dat kan leiden tot zorgen over een te grote invloed van Qatar op Shell.

Maar op dit moment is Shell waarschijnlijk blij dat zijn aandelen, die op de Londense beurs sinds januari 14 procent van hun waarde hebben verloren en veel slechter presteren dan de bredere markt, een kapitaalkrachtige koper hebben gevonden.

Kevin Allison en Una Galani

Vertaling Menno Grootveld