Europese Commissie zet ING onder druk over staatssteun

ING boekte eerder dit jaar een overwinning bij het Euro- pees Hof over ontvangen staatssteun. Tegen die uitspraak tekent de Europese Commissie hoger beroep aan.

Het was niet duidelijk wat de gevolgen zouden zijn, maar het zag er begin maart aardig uit voor bank en verzekeraar ING. Het Gerecht van de Europese Unie in Luxemburg verklaarde toen een deel van een besluit van Europese Commissie over ING nietig.

Het was niet zomaar een besluit waar een streep door werd gehaald. Het waren de strafmaatregelen die het concern waren opgelegd vanwege de staatssteun die het in 2008 en 2009 had ontvangen. ING moest kleiner, overnames waren verboden zolang het bedrijf staatssteun genoot en het mocht in de markt niet stunten met de laagste tarieven.

ING stapte naar de Europese rechter, omdat het de maatregelen veel te hard vond. Maar nu lijkt het alleen maar erger te zijn geworden voor ING. De Commissie is in beroep gegaan tegen de uitspraak, maar heeft de strafmaatregelen uit 2009 alvast opnieuw en gemotiveerder bekrachtigd. Zonder goedkeuring van de Commissie is de staatssteun aan ING sowieso niet rechtsgeldig.

Maar de Commissie doet er ook nog een schepje bovenop: er komen drie „diepgaande onderzoeken” naar overtredingen door ING van de in 2009 opgelegde voorwaarden. Kortom, ING is nog niet van de Europese Commissie af.

1Hoe zit het ook alweer met de staatssteun aan ING?

ING kreeg in oktober 2008 een eerste kapitaalsinjectie van 10 miljard euro van de Nederlandse staat. In ruil hiervoor kreeg de staat zogheten core tier-1 securities, effecten zonder stemrecht. Een paar maanden later bleek ING opnieuw steun nodig te hebben. De waarde van een pakket met Amerikaanse hypotheken was door de kredietcrisis zo sterk gedaald, dat de balans van ING snel versterkt moest worden. Het ministerie van Financiën bedacht samen met De Nederlandsche Bank (DNB) een ingewikkelde constructie, waarbij onder meer geschoven werd met het economisch en juridisch eigendom van de portefeuille. Het kwam er uiteindelijk op neer dat de Staat 80 procent van het economisch eigendom, met bijbehorende risico’s, van ING overnam.

2Welke strafmaatregelen legde de Commissie ING op?

ING moest veel kleiner worden. In totaal moest het concern het balanstotaal van 1.376 miljard van september 2008 met 45 procent verminderen. ING besloot om onderdelen te verkopen, zoals de Amerikaanse tak van de internetspaarbank ING Direct. De WestlandUtrecht Bank staat te koop, net als de verzekeringsactiviteiten in Azië. Via een beursgang hoopt ING uiteindelijk de Europese verzekeringstak af te stoten.Een andere voorwaarde was dat de Nederlandse staat op de eerste kapitaalinjectie van 10 miljard een jaarlijks rendement van 10 procent moest maken.

3Wat is volgens de Europese Commissie het probleem?

ING heeft over 2010 en 2011 geen couponrente betaald aan de staat. Dat was namelijk zo afgesproken. Zolang ING geen dividend aan aandeelhouders betaalt, keert ING ook geen rente uit aan de staat. Maar volgens de Europese Commissie behaalt de overheid daardoor niet een rendement van 10 procent, terwijl ING gewoon winst maakt. De Commissie gaat nu kijken hoe de overheid toch een soort vergoeding kan krijgen.ING heeft de Commissie laten weten dat het niet lukt om tijdig de WestlandUtrecht Bank te verkopen. De Commissie zegt nu te willen kijken naar alternatieven. Daarnaast onderzoekt de Commissie een klacht uit Italië dat een dochterbedrijf van ING, tegen de afspraken in, met aantrekkelijke rentetarieven klanten van concurrenten heeft weggelokt.

4Wat kunnen de gevolgen zijn voor ING?

Dat is onduidelijk. De rendementseis kan er toe leiden dat ING miljoenen extra rente moet betalen over het restant van de 3 miljard staatssteun.

5Wat zegt ING over de staatssteun?

Weinig. ING zegt met de Commissie te overleggen over uitvoering van de herstructureringsplannen en mogelijke aanpassingen van de plannen.