De universele reisgids van Jelle Brandt Corstius

Als je in een ‘moeilijk land’ een schrammetje hebt, ‘kan het voordat je het weet uitgroeien tot een geamputeerd been’, legde Jelle Brandt Cortius vorige week uit in de TROS Nieuwsshow toen hij geïnterviewd werd over zijn Universele Reisgids voor Moeilijke Landen (Prometheus, € 15,–). Het is een fijne overdrijving zoals je ze ook vindt in reisgidsen over fictieve landen, zoals Malcolm Bradbury’s Why come to Slaka of Molvanîa. A Land Untouched by Modern Dentistry van een Australisch trio. Maar de reisgids van Brandt Corstius – die binnen een week op de derde plek van de CPNB bestsellerslijst staat – is dus voor bestaande moeilijke landen. En dat zijn alle landen buiten Europa en Noord-Amerika, met uitzondering van België, want dat schijnt ook een moeilijk te bereizen gebied te zijn. Daarnaast is de gids voor reizigers die vanuit hun leunstoel landenkennis tot zich willen nemen.

Maar zou deze gids ook werken in de fictieve landen van Bradbury en het Australische trio? Die gidsen zijn op Oost-Europa geïnspireerd, net als bij veel tips van Brandt Corstius het geval is. De wat brave opsomming voor vertrek sla ik dus even over en ga meteen naar de altijd tot de verbeelding sprekende eten en ziektes.

Zo geeft Brandt Corstius de tip je menukeuze te baseren op wat het minste diarree veroorzaakt (hij meldt in het boek meerdere keren vol trots dat hij diarreeloos door India heeft gereisd). En ook dat, wanneer je ziek bent, je vooral niet moet vertrouwen op de ziekenhuizen. Je bent een geldmelkkoe en niet elke dokter heeft medisch gezien het beste met je voor. Wanneer je door Bradbury’s Slaka reist, klopt dit maar gedeeltelijk. Zo schrijft Bradbury: ‘Onze medische diensten zijn gratis. Wanneer nodig brengen we onze toeristen naar een ziekenhuis. Onze medische zorg is goed ontwikkeld en wanneer je ziek bent zal je Slaka als een paradijs ervaren.’ Even los van de financiën dus, is de tip zo snel mogelijk terug te keren naar Nederland misschien niet zo’n slechte, want voor paradijs past eenvoudig het letterlijk te nemen hemelse. Maar Brandt Corstius belangrijkste argument gaat dus niet op.

Dan maar het eten. Wanneer je bijvoorbeeld in Litouwen bent, legt Brandt Corstius uit, kan je als borrelhap varkenssnuit of varkensoren krijgen. Je kan het niet maken om iets te laten staan, dus kies dan de snuit want daar zit minder kraakbeen in. Minder kraakbeen betekent eenvoudiger voedsel wegwerken door de hap-sliktechniek. Kauw alleen wanneer strikt noodzakelijk en adem vooral niet tijdens het kauwen en slikken.

Het is een techniek waar je weinig aan hebt als je in Molvanîa komt. Behalve dat de mensen daar nauwelijks tanden hebben en veel voedsel dus sowieso al de weg van de slikmethode neemt, eten ze daar ook diepvriessla. Dan kan je dus beter niet meteen slikken, maar de blaadjes eerst laten smelten in je mond.

Ga je vanuit je leunstoel naar fictieve landen, dan red je het dus toch niet met deze universele reisgids.