Bescherming klokkenluiders wordt in wet vastgelegd

Werknemers die vermoedens hebben van een maatschappelijke misstand bij hun werkgever kunnen zich straks melden bij een onafhankelijk Huis voor klokkenluiders. Ook komt er een speciaal fonds waaruit klokkenluiders een uitkering zouden kunnen krijgen.

Een nieuwe wet moet mensen die misstanden melden beter beschermen dan nu, zodat misstanden sneller aan het licht komen. Ronald van Raak (SP) stuurt vandaag zijn initiatiefwetsvoorstel hierover naar de Raad van State. Het Huis voor klokkenluiders moet onder de Nationale Ombudsman gaan vallen.

Volgens Van Raak maakt zijn initiatiefwet een einde aan de wildgroei aan regelingen die nu bestaan voor klokkenluiders. „En hierdoor is onafhankelijk onderzoek mogelijk. Nu gebeurt dat vaak helemaal niet.”

Werknemers die nu melding willen maken van fraude, corruptie of veiligheidsproblemen binnen hun bedrijf moeten dat vaak eerst intern melden bij een vertrouwenspersoon. Daardoor krijgen misstanden vaak de status van een arbeidsconflict, terwijl het dat niet is, zegt Van Raak. „Een arbeidsconflict is niet de kern, maar het gevolg van een melding.” Volgens deze nieuwe wet mogen werknemers niet ontslagen worden zolang het onderzoek naar hun melding loopt.

Werknemers zijn bang om problemen te melden vanwege de lange juridische procedures en vanwege ontslag dat hun boven het hoofd zou kunnen hangen, zegt Van Raak. Ze zijn terughoudend door de lang slepende procedures die ‘bekende’ klokkenluiders hebben moeten voeren om financiële genoegdoening te krijgen. Als voorbeeld noemt hij Ad Bos, over de bouwfraude, en Paul Schaap, over de problemen met de beveiliging van de kernreactor in Petten.

In de Tweede Kamer lijkt er een meerderheid voor zijn plan te zijn, onder andere bij de PvdA, GroenLinks, D66 en de ChristenUnie. De PVV zou er welwillend tegenover staan. Eind 2007 stemde een Kamermeerderheid ook al voor een motie van Van Raak, die het kabinet opriep om zo’n klokkenluidersfonds in het leven te roepen. Het kabinet heeft die motie toen niet uitgevoerd.