Tijd voor een nieuwe (stand)beeldenstorm

DAVID: Heb je de nieuwe Bobby Robson in Newcastle al gezien?

SIMON: Sorry, ik dacht dat Robson dood was.

DAVID: Dat is ie ook. Maar nu is hij terug, en groter dan ooit tevoren. En hij bestaat zelfs in tweevoud. Eerst was er alleen een socialistisch-realistische Robson bij het Ipswich-stadion. Maar zondag presenteerde Newcastle zijn eigen Bobby, net zo neostalinistisch, behalve dat deze er ouder uitziet dan de Robson in Ipswich.

SIMON: O, nu begrijp ik het: je hebt het over standbeelden.

DAVID: Precies. Alleen moeten we het misschien niet meer over Bobby hebben, maar over Sint Bobby. Met een standbeeld ben je immers een halfgod.

SIMON: Voor mij is hij nog steeds die oude man over wie iedereen bij PSV vroeger lachte, en die in de Britse tabloids dagelijks werd gedemoniseerd. Nu je het zegt: de laatste jaren zijn er toch meerdere voetballersstandbeelden neergezet?

DAVID: Meerdere? Tientallen! Bijna iedere week is er nu een nieuwe. Het is een plaag geworden. Elk Brits stadion krijgt zijn eigen kitscherige kunstwerk. Het lijkt wel een nieuw Bronzen Tijdperk.

SIMON: Maar die standbeelden zijn toch allemaal van befaamde mannen?

DAVID: Nou, eerst wel: dode beroemde gozers als Bill Shankly bij Liverpool, en Matt Busby bij Manchester United. Fulham heeft trouwens een Michael Jackson-standbeeld.

SIMON: De zanger? Speelde hij voor Fulham?

DAVID: Nee. Maar hij ging er wel een keer kijken. Dat was genoeg. Maar bijna iedereen die ooit een paar voetbalschoenen heeft aangetrokken is tegenwoordig een ‘legende’, dus je ziet nu ook standbeelden van tv-commentatoren als Jimmy Hill, of mensen van wie je nooit hebt gehoord, zoals Hughie McIlfoyle.

SIMON: Nooit van gehoord.

DAVID: Hij is een Carlisle United legend, hoewel hij ook voor Rotherham, Leicester, Bristol City, Wolves en Greenock Morton speelde.

SIMON: Ik heb zelfs nooit van Greenock Morton gehoord. Maar waarom gebeurt dit?

DAVID: Mensen vinden standbeelden gewichtig. Voor de clubs is het marketing. Fans denken dat een standbeeld je club een stukje ‘klasse’ geeft. Maar ik vind al die beelden een beetje eng. Bobby Moore bij Wembley bijvoorbeeld: hij is zo reusachtig groot dat hij aan de Colossus van het oude Rome doet denken.

SIMON: Jij zit er blijkbaar enorm mee.

DAVID: Ik zie het als nepreligie. Mensen lopen naar het Moore-standbeeld toe en raken zijn voeten aan, zoals pelgrims bij het beeld van Sint Pieter in Rome.

SIMON: Wat merkwaardig.

DAVID: Het kan erger. Jij als Parijzenaar kent toch het verhaal van Victor Noir in de begraafplaats Père Lachaise?

SIMON: Ehhh...

DAVID: Noir werd in 1870 in een duel neergeschoten. Bij dit standbeeld ligt hij op zijn rug, en zijn bronzen onderbuikregio is – laten we het zo zeggen – merkbaar gezwollen. Al decennialang sluipen Parijse vrouwen Père Lachaise binnen om sex met hem te hebben, in de hoop dat ze dan vruchtbaar zullen worden.

SIMON: Gelukkig zal die hele standbeeldenrage Nederland nooit bereiken. Calvinisten doen niet aan het afbeelden van afgoden. Herinner je je de Beeldenstorm?

DAVID: Denk je? De Nederlandse voetbalcultuur imiteert altijd de Engelse, met een vertraging van tien jaar – denk aan hooligans, clubmemorabilia enzovoort. Er is de laatste jaren al een stoet Nederlandse standbeelden verrezen: Abe Lenstra bij Heerenveen, Bobby Haarms bij Ajax, Coen Moulijn bij Feyenoord, het ‘Elftal van de Eeuw’ in Zeist – ik bedoel, het begint maar net.

SIMON: Mijn god! Je ziet toch wat er straks gaat gebeuren?

DAVID: Wat?

SIMON: Heel Nederland staat binnenkort vol met Cruijffs. Elke stad zijn eigen Cruijffstraat, elk stadion bedekt met standbeelden die belangrijke momenten uit zijn leven uitbeelden. Bij NEC, een standbeeld van Cruijff die door Kees Kornelis wordt geschopt. Bij Feyenoord, een Cruijff die André Hoekstra uitscheldt. Bij Ajax, een Cruijff en Cor Coster in onderhandelingen met Jaap van Praag.

DAVID: Tijd voor een nieuwe Beeldenstorm.

Simon kuper en david winner