Jeugdwerkloosheid is te wijten aan de vakbonden

Dat in Zuid-Europa de jeugdwerkloosheid zo hoog is, komt door de vakbonden. Zij houden star vast aan ontslagbescherming, stelt Melvyn Krauss.

Jeugdwerkloosheidpercentages aan de randen van Europa zijn zowel verbijsterend als onacceptabel: 51 procent in Griekenland en Spanje, 36 procent in Portugal en Italië en 30 procent in Ierland. Het is geen wonder dat het Zuiden van Europa in brand staat.

Conventioneel Keynesiaans denken wijt jeugdwerkloosheid aan onvoldoende samengestelde vraag – alsof het opkrikken van publieke en private uitgaven de enige manier is om jongeren aan het werk te krijgen.

Was het maar zo eenvoudig. Zelfs bij een groeiende vraag zouden bedrijven alleen met de grootste terughoudendheid extra jongeren aannemen in deze landen, omdat ze weten dat ze als ze eenmaal zijn ingehuurd alleen met grote moeite en tegen hoge kosten kunnen worden ontslagen.

Een Spaanse functionaris werd eens in de kranten geciteerd met de opmerking: „Het is in dit land gemakkelijker om te scheiden dan om een werknemer te ontslaan.”

Kijk naar wat er in Italië gebeurt. Daar wil premier Monti hervormingen van de arbeidsmarkt doordrukken die mede als doel hebben de Italiaanse jeugdwerkloosheid behoorlijk te verminderen.

Het is gewetenloos dat de Italiaanse centrum-linkse partij overuren heeft gemaakt om Monti’s voorstellen, die het gemakkelijker maken voor bedrijven om mensen te ontslaan, af te zwakken. Als je werknemers niet kunt ontslaan, gaan de bedrijven hen ook niet inhuren. Dit geldt speciaal voor jongeren. die lange tijd zullen blijven.

Daarom kan het aan de oude linkse vakbond niet worden vertrouwd om het probleem van de hoge jeugdwerkloosheid op te lossen. De bonden durven niets te veranderen aan heilige sociale rechten, zelfs als deze duidelijk excessieve, antisociale neveneffecten hebben.

Trouwens, nu we het er toch over hebben: die negatieve effecten spelen een prominente rol als brandstof voor het succes van extreem-rechts.

Hoe ironisch is het dat de beste vrienden van Marine Le Pen uit de linkse vakbond blijken te komen, die door het blokkeren van arbeidsmarkthervormingen talloze werkloze jongeren met een lage zelfwaardering en grote angst voor de toekomst opleveren – ideaal voer weer voor de gefrustreerde kring van Le Pen.

Iets dergelijks gebeurt in Griekenland, waar de politiek extreme vleugels aan beide zijden worden aangewakkerd door werkloze jongeren.

Of ze het nu menen of niet, sociaal ongevoelige vakbonden creëren de „nieuwe fascisten” van Europa. Ze zullen zich voor veel moeten verantwoorden als ze niet snel de koers omgooien.

Melvyn Krauss is verbonden aan het Hoover-instituut van de Stanford-universiteit. Hij verblijft vaak in Amsterdam en was voorheen hoogleraar economie aan New York University.