Vrije val euro dreigt door risico van een breuk

Het is eerder de kracht dan de zwakte van de euro die opmerkelijk is. Maar een snelle waardedaling ligt nu wel voor de hand. Een mogelijk vertrek van Griekenland uit de eurozone is het grote risico van de komende maanden. Maar er is ook een bredere dreiging. Naarmate de crisis langer duurt, drijven Frankrijk en Duitsland verder uit elkaar. Meer groei? Minder bezuinigingen? Een zone die wordt verscheurd door onenigheid is kwetsbaar voor een breuk. De euro zou in een vrije val terecht kunnen komen.

De kracht van de euro heeft menigeen verbaasd. Zelfs na de verkiezingsuitslagen in Frankrijk en Griekenland van afgelopen weekeinde is de munt ruim boven de introductiekoers van 1,17 dollar gebleven. Dit kan een weerspiegeling zijn van het overschot op de Duitse handelsbalans van 220 miljard euro, van de evenwichtige handelspositie van de eurozone in zijn geheel, en van de rente van 1 procent, waaraan de Europese Centrale Bank (ECB) vasthoudt. Die rente is hoger dan in de Verenigde Staten, Japan en Engeland. Maar er zijn veranderingen op til. Terwijl de Verenigde Staten de geldpers lijken te hebben stilgezet nu de Amerikaanse economie weer groeit, is de eurozone opnieuw in een recessie beland die in de periferielanden diep is. En de politieke onzekerheid neemt toe in Europa.

Griekenland zou uiteindelijk een regering kunnen kiezen, die zich niet zal houden aan de strenge voorwaarden van het tweede reddingspakket voor het land. De markten moeten zich misschien gaan opmaken voor het reeds lange tijd voorspelde vertrek van Griekenland uit de eurozone. Maar als Griekenland dit kan doen, waarom Spanje of Portugal dan niet?

De besmettingsrisico’s zijn groter geworden door de meningsverschillen tussen de kernlanden van de zone. De nieuwe Franse president François Hollande is tegen harde bezuinigingen in Frankrijk en verkeert daardoor niet echt in de positie om ze aan de periferielanden op te leggen. Hollande geeft misschien de voorkeur aan stimulerende extra uitgaven en een veel expansiever ingestelde ECB. Duitsland zal het daar niet mee eens zijn en de ECB zal haar onafhankelijkheid gerespecteerd willen zien. De conflicterende geluiden zullen de periferie in de verleiding brengen om op te roepen tot monetaire en fiscale steunmaatregelen in plaats van het strenge hervormingsbeleid.

De onzekerheid zet de mondiale markten onder druk. Beleggers zullen risicovolle bezittingen meer gaan schuwen, en het lijkt waarschijnlijk dat de eurokoers scherp zal dalen naar ongeveer 1,20 dollar. Tegenover het Britse pond staat de euro nu al op het laagste peil sinds 2008. Een verdere val naar 75 pence is de komende maanden mogelijk. En de euro zal waarschijnlijk ook weer onder het niveau van 100 yen van een paar maanden geleden duiken. Een schizofrene zone heeft nog steeds een opmerkelijk sterke munt. Maar dat zal misschien niet lang meer duren.

Ian Campbell

Vertaling Menno Grootveld