Surinaamse krijgsraad schort proces Decembermoorden tijdelijk op

De omstreden amnestiewet pleit president Desi Bouterse (foto 13 oktober 2009) en vierentwintig anderen vrij van de moord op vijftien politieke tegenstanders in december 1982. Foto AFP Louis Alfaisie

De Surinaamse krijgsraad doet nog geen uitspraak over de omstreden amnestiewet (pdf), totdat de grondwettelijkheid is vastgesteld. De raad stelt de zaak uit tot de auditeur-militair, de openbaar aanklager, heeft bepaald of de amnestiewet, voor verdachten in het Decembermoordenproces onder wie president Desi Bouterse, kan worden getoetst.

Volgens de vooraanstaande Surinaamse advocaat Freddie Kruisland, die ook belangen van nabestaanden van de Decembermoorden behartigt, wil de krijgsraad dat de aanklager de amnestiewet voorlegt aan de kantonrechter om te bepalen of deze strijdig is met het principe van niet inmenging door de politiek in een lopend proces. Hij zegt dit onder enig voorbehoud omdat hij het vonnis nog niet in handen heeft. Tegen NRC Handelsblad zei hij vandaag:

“Wat de krijgsraad wel duidelijk maakt aan de wetgever, het parlement, is dat deze er een rotzooi van heeft gemaakt.”

Krijgsraad: inmenging lopende processen onwettig

Met het besluit gaat de president van de krijgsraad, Cynthia Valstein-Montnor, nadrukkelijk voorbij aan de intentie van de amnestiewet om het proces over de Decembermoorden stop te zetten. Ook sprak ze zich krachtig uit tegen inmenging in lopende processen, dat volgens haar in elk geval onwettig is. Ze stond lang stil bij artikel 131, waarin letterlijk staat dat elke inmenging inzake de opsporing en de vervolging en in zaken bij de rechter aanhangig is verboden.

De advocaten van de verdachten hebben veertien dagen de tijd om in hoger beroep te gaan. Ze hadden de krijgsraad gevraagd om het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren.

Nabestaanden zijn volgens de Surinaamse nieuwssite Starnieuws niet blij met het besluit, dat aan de ene kant een krachtig signaal afgeeft door de wens voor onmiddellijke stopzetting van het proces niet in te willigen en lang stil te staan bij artikel 131, maar aan de andere kant de beslissing over de amnestiewet langer uitstelt. De uitspraak is verwarrend en ingewikkeld vinden zij, en biedt geen duidelijkheid.

Correspondent Pieter Van Maele, die bij de zitting aanwezig was, twitterde:

Twitter avatar pvmaele Pieter Van Maele weer geen eindbeslissing in #suriname dus. verdachten hebben 14 dagen tijd om beroep aan te tekenen
Twitter avatar pvmaele Pieter Van Maele heel verwarrende en juridisch-technische beslissing in #suriname dus, even te rade gaan wat dit allemaal betekent

‘Opmerkelijke uitspraak’

Volgens NRC-redacteur en Suriname-expert Hans Buddingh’ is de zaak “opmerkelijk”:

“Het verzoek van een parlementaire meerderheid tot het stopzetten van het proces wordt door de rechter verworpen - de rechter zegt dat iedere inmenging in lopende rechtszaken verboden is. De krijgsraad legt het verzoek tot onmiddellijke stopzetting van het proces nadrukkelijk naast zich neer. Wat de precieze betekenis is van de uitspraak is ook bij experts in Paramaribo op dit moment nog niet geheel duidelijk.”

Vorige maand werd door het parlement de amnestiewet aanvaard die de verdachten van de moord in 1982 op vijftien opposanten van het toenmalige Bouterse-bewind vrijuit laat gaan, juist nu het proces zou worden afgerond.

De krijgsraad stond vandaag voor de keuze om de wet al of niet naast zich neer te leggen.