Eurozone in recessie - Brussel zeer somber over Nederlandse economie

Eurocommissaris Olli Rehn deze week in Rome. Hij brengt vandaag de ‘lenteprognose’ van de EU. Foto Reuters / Max Rossi

Europa zal in de tweede helft van dit jaar herstellen van de milde crisis waar het in verkeert. De krimp komt dit jaar uit op 0,3 procent. Dat is, volgens eurocommissaris Olli Rehn, het economische vooruitzicht.

Rehn verwacht dat de economie in de EU volgend jaar met 1,3 procent groeit. De eurozone groeit met 1 procent, verwacht Brussel. De onzekerheid blijft groot, laat Rehn weten, maar er is vertrouwen in herstel. Desondanks is de prognose voor 2012 lager dan in november: toen werd een groei van een half procent ingecalculeerd.

http://nos.nl/video/372054-rehn-voorzichtig-uit-recessie.html

Rehn maakte vandaag bekend wat de voorjaarsprognoses zijn voor de 27 EU-landen. Het betreft een prognose voor de komende maanden, waarbij de begrotingsplannen die de lidstaten voor 30 april inleverden, een rol spelen. Nederland kwam na de mislukte Catshuisgesprekken enkele dagen daarvoor pas tot een akkoord op grote lijnen, dat daarop naar Brussel gestuurd is.

Hoewel het wellicht klinkt als een wijzend vingertje van Europa, hebben de eurolanden in hun pogingen een stabiele eurozone te realiseren zelf gekozen voor deze ‘tussenrapporten’. Alle lidstaten hebben zich eraan gecommiteerd en vervolgens (op aandringen van Nederland) ‘supercommissaris’ Rehn aangesteld om erop toe te zien dat de begrotingen binnen de perken blijven. Van die gezamenlijke drang naar het vinger aan de pols houden is deze lenteprognose een uitwerking - ook al hopen meerdere eurolanden nu op versoepeling van de begrotingsregels.

Sombere vooruitzichten voor Nederland

De Europese Commissie is somber over de Nederlandse economie. Die zal dit jaar sterker krimpen en volgend jaar minder herstellen dan eerder door het Centraal Planbureau werd voorzien. Het begrotingstekort loopt bij ongewijzigd beleid op tot 4,6 procent volgend jaar.

Uit de prognoses blijkt dat de Nederlandse economie met 0,9 procent krimpt in 2012 en met slechts 0,7 procent groeit in 2013. Het CPB ging in maart dit jaar nog uit van een krimp met driekwart procent over 2012, en een herstel met 1,25 procent in 2013. Beide prognoses nemen de effecten nog niet mee van de bezuinigingen die twee weken geleden in het zogenoemde ‘wandelgangenakkoord’ zijn overeengekomen.

De Nederlandse economie is – zelfs vóór de nieuwe bezuinigingsronde – na achtereenvolgens Griekenland, Portugal, Spanje en Italië de slechtst presterende van de eurozone dit jaar. De Duitse economie groeit met 0,7 procent, en versnelt volgend jaar naar een groei van 1,7 procent. Het Duitse begrotingstekort blijft kleiner dan 1 procent.

Rehn wil investeringen, want ‘werkloosheid blijft groot probleem’

Rehn zei te willen dat landen in Europa niet alleen maar bezuinigen, maar ook investeringen doen. “Structurele hervormingen moeten gepaard gaan met gerichte investeringen om de economische groei aan te jagen en banen te scheppen.” Volgens de Fin is er ruimte voor dergelijke investeringen, omdat de economie vanaf 2013 naar verwachting weer aantrekt.

Ook de Spaanse economie zal vanaf het eerste kwartaal van volgend jaar weer groeien, verwacht Rehn. De eurocommissaris toonde zich verder positief over de structurele economische ontwikkeling in de eurozone. Rehn doelde daarmee op het kleiner worden van de tekorten en overschotten op de betalingsbalans van de sterke en zwakke eurolanden, doordat de arbeidskosten in de tekortlanden zoals Griekenland en Spanje dalen, en in overschotlanden als Duitsland stijgen.

“Ierland, Griekenland en Spanje laten de grootste verbetering zien. Duitsland beweegt met zijn stijgende arbeidskosten juist in de tegenovergestelde richting. Die ontwikkeling stimuleert daar de vraag en is goed voor het herstel van het evenwicht van de economie.”

De werkloosheid blijft voorlopig nog wel een groot probleem voor de eurozone, verwacht Rehn. Juist daarom zijn investeringen om de werkgelegenheid aan te zwengelen noodzakelijk. “De werkgelegenheid neemt dit jaar af, maar met de terugkeer van de groei volgend jaar moeten er weer banen bijkomen.”

Begrotingstekort per land: ‘Lente-akkoord’ nog niet meegenomen

Rehn gaf per land een prognose van het begrotingstekort in 2013. Belangrijke genoemde landen en hun prognose:

  • Nederland: een begrotingstekort in 2013 van 4,6 procent, terwijl 3 procent een vereiste is. Het ‘lente-akkoord’ dat nu in grove lijnen overeengekomen is, is daar nog niet in meegenomen;
  • Spanje: 6,4 procent in 2012 en 6,3 procent in 2013, terwijl 3 procent dan een vereiste is. Dat lijkt vrijwel onmogelijk en het zou - volgens eerdere berichten - goed kunnen dat er voor Spanje versoepeling volgt;
  • Griekenland: 6,3 procent in 2013, in 2014 moet het 3 procent zijn;
  • Ierland: 7,5 procent in 2013, in 2015 moet het 3 procent moet zijn.

Het gemiddelde begrotingstekort in de eurozone is 3,3 procent. Rehn benadrukte dat alle prognoses gemaakt zijn op basis van ongewijzigd beleid. Hier zijn de voorspellingen van alle EU-landen te zien.

Concrete aanbevelingen pas eind mei

Dit is nog geen definitieve afrekening, benadrukte onze correspondent in Brussel Caroline de Gruyter vlak voor de bekendmaking. Die volgt pas over drie weken:

“Aan de hand van 160 factoren zijn de landen onder de loep genomen. Daar komen deze prognoses uit voort. Rehn zegt nu nog niet ‘doe dit, doe dat’ tegen eurolanden, maar er is wel een richting uit af te leiden. Hij spreekt per land punten van zorg uit. Concrete aanbevelingen en een uitspraak over of de plannen deugen, dat komt pas op 31 mei.”

Nieuwe onrust na ontwikkelingen in Spanje en Griekenland

De schuldencrisis binnen de eurozone lijkt na de relatief rustige eerste maanden van dit jaar weer te verhevigen. Spanje kampt met een bankencrisis, vooral omdat er veel geld is gestoken in de instabiele vastgoedmarkt. De vierde bank van het land, zorgenkindje Bankia, moest gisteren genationaliseerd worden. Bovendien ligt de werkloosheid erg hoog.

In Griekenland heerst grote onzekerheid over de toekomst nu er na de verkiezingen veel moeite is om tot een regering te komen. De conservatieven eerst en de radicaal-linksen daarna zagen hun pogingen tot een coalitie te komen snel mislukken. Gisteren klonk voor het eerst een optimistisch geluid over formatiebesprekingen.

Ook het gevallen kabinet-Rutte in Nederland en de wisseling van de wacht in Frankrijk vergroten de onzekerheid over de koers van de eurozone.