Column

Deze week is het de week van

De boekenmarkt is een stapelmarkt: één stapel per themaweek. De laatste krakende zinnen van de stapel ‘Week van het Luisterboek’ sterven net weg. De koningshuisboeken bleken zelfs op de vrijmarkt niets waard: drie voor een euro en toch was iedereen afgeleid door het eierwerpen bij de buren. De stapel oorlogsboeken van vorige week maakt inmiddels plaats voor de zwaargewichten van de Week van het Sportboek. De koffietafel die de biografie van Bert van Marwijk (1721 gr), Willy van der Kuijlen (754 gr) en René van der Gijp (gewicht onbekend) kan dragen moet nog worden gebouwd. Vandaag spurt de Week van het Sportboek naar de finish, met de Maand van het Spannende boek aan de horizon.

Niet dat alles te regisseren valt. Het schijnt dat ongeveer tijdens de anderhalve minuut stilte voor Tonio bij de Librisuitreiking in het Olympisch Stadion de Nico Scheepmaker Beker voor het beste sportboek werd uitgereikt; ik ben al dagen op zoek naar iemand die me kan vertellen wie de winnaar is. Op dezelfde manier liep bijna een jaar geleden bijna alle suspense uit de Avond van het Spannende Boek door een sms’je met de tekst: ‘Keilson overleden’.

Hans Keilson wordt even genoemd in Onder de klok. Georganiseerde hulp aan Joodse kinderen van Bert Jan Flim, een boek dat op de stapel oorlogsboeken thuishoort, maar zich slecht laat opruimen. De psychiater/schrijver Keilson reisde vanuit zijn onderduikadres het land rond om ondergedoken kinderen psychisch bij te staan – en schreef in 1979 Sequentielle Traumatisierung bei Kindern. Dat was van pas gekomen in kort na de oorlog toen jonge Joodse slachtoffers wel electroshocktherapie kregen, maar niemand vroeg wat ze zoal hadden meegemaakt.

Het grootste deel van Onder de klok bestaat uit feitelijke verhalen van onuitgesproken heldendom, met mooie details. Hoe verzetsvrouw Hetty Voûte The Assembled Tales of John Galsworthy gebruikte om de geheime onderduikadministratie in bij te houden. Mooie zinnetjes als ‘Praat maar niet te veel in de trein’ tegen een kind dat op het platteland in veiligheid gebracht moet worden. En ongelooflijke verhalen, zoals dat van de vrouw die tegen de SD zei dat ze de verraden kinderen niet mee kon geven omdat ze nog niet gewassen waren. Wat een heldenanekdote, denk je even. Tot je leest dat ze ze de volgende dag gewoon meegaf. ‘Mijn man heeft een functie’, immers.

Volgend jaar Week van de Stilte?