Carola Schouten, ChristenUnie-talent

Ze zit pas 360 dagen in de Tweede Kamer, maar staat nu al in het middelpunt van de politiek. Carola Schouten „heeft zich heel snel ontwikkeld”.

NOVUM47:DE JAGER OVERLEGT MET KUNDUZ COALITTIE:DEN HAAG;09MAY2012-Minister Jan Kees de Jager van Financien overlegde woensdagmiddag in de fractiekamer van D66 met de Kunduz coalitie over het wandelgangen akkoord. Twee weken geleden bereikte coalitiepartijen VVD en CDA een akkoord over extra bezuinigingen in 2013 met Groenlinks, D66 en de Christenunie. Foto: Minister Jan Kees de Jager van Financien arriveert in de wandelgangen bij D66 in de Tweede Kamer.Novum/bm/str.Bart Maat Novum BART MAAT

Op de avond dat het wandelgangenakkoord gesloten werd, kon Carola Schouten de slaap maar moeilijk vatten. De adrenaline gierde nog door haar lichaam. Twee etmalen had ze vrijwel onafgebroken onderhandeld. En: „Ik had ontzettend veel koffie en cola gedronken. Dat hielp ook niet echt.”

Ze is een opvallend gezicht tussen de doorgewinterde parlementariërs van de ‘Kunduz-coalitie’, die deze week voor het eerst weer bijeenkwam. Schouten, financieel specialist van de ChristenUnie-fractie, is nog geen jaar lid van de Tweede Kamer. En nu al onderhandelt ze over bezuinigingen van 12 miljard euro.

Schouten is zelfs één van de auctores intellectuales van de deal. Op de maandagavond na de val van het kabinet-Rutte staken zij en haar collega Wouter Koolmees (D66) de koppen bij elkaar. Wat waren de gemeenschappelijke punten in hun partijprogramma? Zouden ze elkaar tegemoet kunnen komen? Er was al eerder contact geweest tussen de politiek leiders van D66, GroenLinks en ChristenUnie. Maar de gesprekken op die maandagavond tussen Schouten en Koolmees – later aangevuld met Ineke van Gent (GroenLinks) – vormden het eerste, echte fundament voor de onderhandelingen.

Zelf is Schouten iets bescheidener: ze wijst erop dat het verbondje tussen ChristenUnie, GroenLinks en D66 al teruggaat tot de Financiële Beschouwingen van september 2011. „Toen hebben we met z’n drieën een motie ingediend. De strekking was: als er meer bezuinigd moet worden, zijn wij bereid mee te denken. Mits er echt hervormd wordt. De motie werd verworpen, maar het was een duidelijk signaal aan Rutte.” Later, bij het debat over het pensioenakkoord, pleitten de drie partijen ook gezamenlijk voor een versnelde verhoging van de AOW-leeftijd – niet toevallig één van de pijlers van het wandelgangenakkoord.

Carola Schouten (34) voldoet niet aan het stereotype van de ChristenUnie-vrouw: ze woont alleen met haar zoon van elf in de Rotterdamse Vogelaarwijk Delfshaven. Over de achtergrond van haar ongehuwde moederschap vertelt ze liever niets. Vanuit de ChristenUnie, zegt Schouten, heeft ze in ieder geval „nog nooit” negatieve reacties gehad.

Schouten groeide op in een vrijgemaakt-gereformeerd boerengezin in het Land van Heusden en Altena, aan de Brabantse rand van de Biblebelt. Op haar 18de verhuisde ze naar Rotterdam om bedrijfskunde te studeren. Via het ministerie van Sociale Zaken belandde ze bij de ChristenUnie, als beleidsmedewerker in de Tweede Kamer.

De eerste keer dat ze de aandacht op zich vestigde, was in het voorjaar van 2009. Als ‘chef-financiën’ van de ChristenUnie-fractie ondersteunde ze haar partijtop bij de onderhandelingen voor het crisisakkoord van Balkenende IV. De grote coalitiepartijen CDA en PvdA hadden ministers in de ‘economische zeshoek’, en dus tientallen ambtenaren tot hun beschikking. De ChristenUnie had Carola Schouten. „Ze is toen van onschatbare betekenis geweest”, zegt oud-partijleider André Rouvoet.

Bij de verkiezingen van 2010 kandideerde Schouten zich voor de Tweede Kamer. Ze kwam er op het nippertje niet in, omdat de ChristenUnie onverwachts stemmen verloor. Een jaar later belandde ze alsnog in het parlement. Ze kreeg de zetel van Rouvoet, die de politiek verliet.

Het was mei 2011, het parlement stond op het punt om het tweede omvangrijke reddingspakket voor Griekenland goed te keuren. Bij haar eerste grote Kamerdebat verdedigde Schouten meteen een dwars standpunt: tenzij de Griekse schuld ingrijpender gesaneerd werd, zou de ChristenUnie de maatregelen niet steunen. „Ze heeft toen veel over zich heen gekregen”, zegt Kamerlid Ewout Irrgang (SP). „Maar ze bleef overeind. En het bleek later wel de juiste analyse te zijn.”

In het afgelopen jaar is Schouten – ondanks de bescheiden vijf zetels van haar partij – uitgegroeid tot een gewaardeerd parlementariër. Collega-Kamerleden zijn lovend. Elbert Dijkgraaf (SGP) noemt haar „betrokken en deskundig”. Irrgang (SP): „Ze heeft zich heel snel ontwikkeld.” Afgelopen Kerst kozen de parlementaire journalisten haar tot ‘politiek talent van het jaar’.

Haar voorganger als ‘talent van het jaar’ is D66’er Wouter Koolmees. Politiek gezien is er bijna geen groter verschil denkbaar tussen de twee volksvertegenwoordigers: hij vrijzinnig-liberaal en seculier, zij christelijk en cultureel-conservatief. Toch hebben Schouten en Koolmees een goede band. Ze zijn even oud (midden dertig) en allebei woonachtig in Rotterdam. Bovendien vertegenwoordigen ze een nieuwe generatie jonge politici: pragmatisch, no-nonsense en gericht op consensus. „We hebben allebei een houding van: laten we het proberen, ook al zijn er best verschillen”, zegt Koolmees. „Een beetje een Rotterdamse houding: niet lullen maar poetsen.”

De twee Kamerleden rijden regelmatig samen naar Den Haag, in de auto van Schouten. Of ze pakken getweeën een taxi naar huis, als het laat is geworden. Zoals op de avond van het wandelgangenakkoord.