2012 is slechts het einde van een cyclus

De Maya’s zouden voor 2012 het einde der tijden hebben voorspeld. Onjuist, blijkt nu. 2012 was volgens hen het einde van een cyclus.

Redacteur Wetenschap

Is 2012 volgens de oude Mayakalender het einde der tijden? Hebben de Maya’s voorspeld dat de wereld eind dit jaar vergaat, zoals in de film 2012? Niks daarvan. In het jaar 813 schilderde een Mayaschrijver op de muur van zijn huis berekeningen van de cycli van de maan en van de planeten Mars en Venus. Volgens deze oudst bekende Mayakalender is 2012 alleen het einde van een lange cyclus en volgen zulke cycli elkaar vanzelf op.

Dit idee van continuïteit staat haaks op de joods-christelijke obsessie met een ‘eindtijd’ en weerspreekt de hardnekkige mythe dat die door de Maya’s zou zijn aangezegd.

De muur met berekeningen (zie de foto links) maakt deel uit van een huis dat is blootgelegd op een plek in het regenwoud waar tot de tiende eeuw een Mayastad stond. Die is door archeologen Xultún gedoopt: ‘sluitsteen’. De stad , in het noorden van Guatemala, is ontdekt in 1915 maar werd pas de laatste jaren opgegraven onder leiding van de archeoloog William Saturno van Boston University. De hiëroglyfen op de muren van het huis zijn ontcijferd door David Stuart, hoogleraar Midden-Amerikaans schrift aan de universiteit van Texas. Hun bevindingen staan vandaag in het weekblad Science.

Op de drie nog resterende muren van het huis staan schilderingen in kleur van een vorst met blauwe veren in het haar, van de schrijver die in het huis woonde en die volgens het bijschrift een familielid was van de koning, en van drie personages in hetzelfde uniform.

Op de noordelijke muur staan een jaartal, 813, en vier lange getallen, van 333.000 tot 2,5 miljoen. Die combineren volgens Stuart voor een periode van 7.000 jaar de astronomische cycli die de Maya’s belangrijk vonden: die van Mars en Venus en het ritme van maansverduisteringen.

Op de oostelijke muur staan kolommen met kalenderberekeningen (foto links). Enkele staan voor de fasen van de maan, met andere is geprobeerd de maancyclus te harmoniseren met de zonnekalender. De Maya’s bestudeerden de nachtelijke hemel om zons- en maansverduisteringen te kunnen voorspellen. Hun periodieke rituelen volgden de beweging van de hemellichamen.

Tot dusverre was de kalender van de Maya’s alleen bekend uit boeken van boombast uit de zogenoemde Postklassieke Periode (1300 tot 1521 na C.). De berekeningen op de muur in Xultún komen uit de negende eeuw, de Klassieke Periode (200-900), die eindigde met de leegloop van veel Mayasteden. Daarmee vormen ze de oudst bekende Mayakalender.