Wie is nu eigenlijk het slachtoffer van uitbuiting?

Elles

Regie: Malgorzata Szumowska. Met: Juliette Binoche, Anaïs Demoustier, Joanna Kulig. ***

De Franse journaliste Anne (Juliette Binoche) zit tegen haar deadline aan. Terwijl zij de laatste hand legt aan haar artikel over studentes die zich prostitueren om hun studie of huisvesting te kunnen bekostigen, kwijt ze zich van allerlei huishoudelijke taken. Anne doet de was, haalt boodschappen, kookt en ruziet met haar man over de opvoeding van hun puberzoon. De Frans-Poolse coproductie Elles laat het allemaal omstandig zien, waardoor de kijker wel moet nadenken over de parallellen tussen de twee werelden: een bourgeoisbestaan waarin de vrouw ondanks haar baan en status als Elle-journaliste nog steeds een ondergeschikte rol speelt en studentes die zichzelf heel zelfbewust exploiteren. Élke vrouw is in zekere zin een prostituee en uitbuiting is niet exclusief voorbehouden aan prostituees, zo suggereert de film.

Elles laat in flashbacks zien hoe twee studentes ertoe komen op deze manier bij te verdienen en wat ze zoal meemaken als callgirl. De Poolse uitwisselingsstudente Alicja begint ermee om haar appartement in Parijs te kunnen betalen. Zij raakt langzaam verslaafd aan de luxe. Charlotte doet het vooral om te ontsnappen aan haar armoedige afkomst. Het is haar droom om een badkamer met uitzicht te hebben. Beiden beleven ook plezier aan hun bijbaan, ze genieten van de macht die ze over mannen hebben en meestal is de seks niet onaangenaam. De meisjes benadrukken dat de mannen meer praten dan seks hebben en dat ze bij hen dingen doen die thuis niet mogen. Wat begint als de zoveelste journalistieke opdracht leidt tot een verregaande fascinatie.

Elles is gebaseerd op research onder studentes die hun lichaam verkopen, waarbij de Poolse regisseuse Malgorzata Szumowska zichzelf voorhield niet te moraliseren. Het interessante is dat er natuurlijk toch een oordeel in de film zit, maar dan één meer over Anne dan over de twee meisjes. Niet Alicja en Charlotte zijn het slachtoffer van een patriarchale samenleving die vrouwen beknot en uitbuit, maar Anne. Die zit gevangen in een lusteloos huwelijk, is voor haar seksuele genot aangewezen op zichzelf en moet koken als de baas van haar man komt eten. Tijdens het oeverloos keuvelende gesprek bij het diner dwalen haar gedachten al snel af naar Alicja en Charlotte: die leiden een veel spannender leven. Toch?