Column

Wandeling door Europa

Je kon bij hun kraampje op de Dapperstraat laten weten wat je je precies voelt: Amsterdammer? Nederlander? Europeaan? Wereldburger? Anders? Had je bedacht wat je bent, dan legde je een blokje hout bij een van de mogelijkheden die uitgeschreven stonden op een strook papier.

‘Amsterdammer’ had de meeste blokjes verzameld. Een Turkse meneer, die dacht dat de kraam bij de rest van de Dappermarkt hoorde, drong naar voren en vroeg wat hier precies te koop werd aangeboden. Hij draaide zich snel om, kneep in mijn bovenarm en wierp mij een blik van verstandhouding toe: Europa? Wandeling? Wat is dit voor Hollandse onzin?

De twee meisjes achter het kraampje waren van het Transeuropa Festival dat Europa moet vieren. Gisteren, op de officiële Europadag, organiseerden ze een Transnational Walk door Amsterdam – Oost. We zouden tijdens de wandeling verhalen horen over wat Amsterdam gemeenschappelijk heeft met andere Europese steden.

De opkomst was goed. We stonden met ongeveer dertig man bij het startpunt van de wandeling. Het was een gezelschap van jonge mensen en een paar ouderen met stevige wandelschoenen aan. Een van de wandelaars, Annika Stortelers, zei: „Ik was toevallig in de buurt om een kop koffie te drinken. Toen zag ik dit en dacht: waarom niet een wandeling maken?”

Bij de Javastraat moesten we luisteren naar een tekst op de iPods die we uitgedeeld kregen. Een stem vertelde over Kreuzberg, Berlijn. Het idee: de Javastraat is als het Turkenrijke Kreuzberg. Ik vond het vooral raar om in de straat waar ik geregeld mijn boodschappen haal te doen alsof ik in Berlijn rondwandel. Turkse groenteboeren stonden in de ingang van hun zaakjes en keken ons na. Marokkaanse moeders slalomden met hun boodschappentassen om ons heen.

Dit kon ik concluderen nadat ik een klein steekproefje had gehouden onder mijn medewandelaars: Over het politieke project Europa was men ronduit negatief. Bureaucratisch, ondemocratisch, saai. Student Bestuurskunde Elmar van Holten vertelde mij: „Wist je dat het NOS Journaal 200.000 kijkers verliest zodra ze het woord Europa laten vallen?” Huisvrouw Yvonne Roelofs was onder de indruk toen ik haar vertelde wat Europa voor kijkcijfers betekent. „Tjee. Echt?” En toen vertelde ze wat ik ook van anderen hoorde: „De Europese politiek, Brussel, dat is vreselijk. Maar we zijn op dit continent wel met elkaar verbonden in cultuur en geschiedenis.”

Verderop in de wandeling, in een kraakpand, vertelde een Engelse verhalenverteller over een voetbalstadion in Warschau dat ook gekraakt was. Daarna, in een café, vertelde een andere Engelse verhalenverteller over de Occupybeweging in Boekarest. Toen werd het een beetje onduidelijk: het verhaal over Europa werd een verhaal over anti-kapitalisme. „Capitalism! Free market!” zei de laatste verhalenverteller met een zuur gezicht.

Gelukkig was er soep. Over onze kommetjes gebogen spraken we over Europa en wat de nieuwe Franse president voor onze levens zou betekenen. Wanneer had ik daar nou voor het laatst bij stil gestaan?

„Yeah, Europe”, zei een van de verhalenvertellers. „I’m British but I love this continent.”