Tovervlecht

Ze moest haar haarspelden inleveren toen ze de cel in ging, de Oekraïense ex-premier Joelia Timosjenko. Maar later kreeg ze die weer terug. Aldus een bericht op de site van Radio Free Europe.

Zonder haarspelden zou ze geen vlecht kunnen maken. Die boerenvlecht is haar handelsmerk, haar wapen. De goudblonde kroon maakt van haar zowel een eenvoudig melkmeisje als een soevereine heilige. Ze poseerde ermee op de cover van de Oekraïense Elle. Op YouTube staan tutorials om zelf Timosjenko-vlechten te maken. Toen er eens geruchten gingen dat het nep zou zijn, dat ze hair extensions zou gebruiken, gaf ze een persconferentie en liet haar vlechten los: de lokken vielen tot over haar heupen.

Vorige maand verschenen foto’s waarop ze kwetsuren aanwees. Mishandeling door cipiers, zei ze. De beeldschone martelares in een land vol boeven. Jeanne d’Arc werd ze genoemd, Eva Péron. Eerder al gingen de beelden van haar rechtszaak de hele wereld rond: hoe ze – dwars door het vonnis van de rechter heen – haar volk toesprak. Zuivere heilige versus evidente hufter.

Soeverein. Filmisch. Echt.

In het echt is Timosjenko geen boerin, en zeker niet eenvoudig. Ze is een steenrijke, gewiekste oligarch. Heilig? Toen ze zelf aan de macht was, was het qua mensenrechten niet zoveel beter. Van nature is ze niet blond, maar donker. De The New York Times noemde haar kapsel een „uitgekiend politiek wapen”. Het is een propagandakapsel, een make over met een plannetje er achter.

Maar de tovervlecht van Joelia brengt iedereen in trance. Bij het zien van dit kapsel, cancelden politieke leiders uit solidariteit een visite aan het EK voetbal. Ook de Viva brengt binnenkort een ode aan deze vlecht.

Wellicht mag ze komende zomer haar cel wel uit. Misschien komt ze op een dag zelfs opnieuw aan de macht. En dan? Dan zou ze een groots hervormer kunnen worden, zei Sergiy Taran, baas van het International Democracy Institute in Kiev in The Guardian, „maar ook een dictator”.

Het is ongetwijfeld waar dat het in de wereldpolitiek vooral draait om zaken als olie en graan – niet om mensenrechten. Maar vergeet de kapsels niet. Het draait evengoed om krullen, lokken en snorren; om blonderen, kaalscheren en vlechten. Net als in het gewone leven, denk ik: mensen die van kapsel veranderen, zijn niet altijd gevaarlijk, maar meestal wel iets van plan.