Stoppen met 'allochtoon'

De RMO wil dat de overheid ‘allochtoon’ en ‘autochtoon’ niet meer gebruikt. Maar demissionair minister Leers trekt zich er niks van aan.

1 Wat is er nu weer met ‘allochtonen’?

Volgens de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) moet de overheid de begrippen ‘allochtoon’, ‘autochtoon’, ‘westerse allochtoon’ en ‘niet-westerse allochtoon’ niet meer gebruiken. Omdat het voorkeursbeleid voor specifieke etnische groepen is afgeschaft, is er geen reden meer om mensen in dergelijke categorieën in te delen. Dat schreef de RMO gisteren in een brief aan demissionair minister voor Immigratie en Asiel Gerd Leers (CDA).

2 Hoe moeten we een allochtoon voortaan dan noemen?

Volgens de RMO moet in de gemeentelijke basisadministratie alleen staan waar migranten zijn geboren en niet waar de ouders vandaan komen. Voor de statistieken moet de overheid voortaan gebruikmaken van de termen ‘geboren in Nederland’ en ‘geboren in het buitenland’ als het gaat om het geboorteland. Als het gaat om de nationaliteit moet gesproken worden over ‘Nederlanders’ en ‘vreemdelingen’. Wetenschappers, politici, journalisten en anderen zijn vrij om in etnische termen te spreken.

3 Wat is er eigenlijk mis met die termen?

Allochtoon en autochtoon verwijzen naar het geboorteland van de ouders. Gebruik van die termen suggereert dat de familiaire afkomst belangijker is dan de geboortegrond of nationaliteit van de migrant. Omdat alle burgers in Nederland volgens artikel 1 van de Grondwet gelijk zijn en door de overheid gelijk behandeld worden, is deze registratie overbodig, volgens de Raad.

Daarnaast moet de overheid terughoudend zijn met het maken van etnisch onderscheid omdat iemands etniciteit feitelijk „geen aanknopingspunt voor beleid kan zijn”. De aantallen en de verschillen binnen etnische groepen zijn daarvoor te groot.

De termen kunnen tot „ogenschijnlijk vreemde situaties” leiden, schrijft de Raad in de brief. „Een persoon met een ouder die in Indonesië is geboren, geldt als westers en een persoon met een ouder die in Zuid-Amerika is geboren, geldt als niet-westers. De kinderen van prins Willem-Alexander en prinses Máxima, evenals prinses Máxima zelf, zijn niet-westerse allochtonen; prins Willem-Alexander en koningin Beatrix zijn westerse allochtonen.”

4 Wat gaat minister Leers met het advies doen?

Leers heeft laten weten dat hij de termen blijft gebruiken. Volgens hem is dat nodig om te kunnen weten hoe het met migranten in de samenleving gaat. „Feiten en cijfers blijven nodig, ook over afkomst. Bijvoorbeeld om te weten hoe de jeugdwerkloosheid zich ontwikkelt of hoe het opleidingsniveau van tweedegeneratiemigranten verbetert”, zei hij gisteren tegen persbureau Novum.

Leers vindt wel dat registratie naar afkomst niet mag leiden tot stigmatisering. „Als mensen mee willen doen in de samenleving, moeten zij ook een eerlijke kans krijgen en niet continu het ‘allochtoon zijn’ nagedragen krijgen.”

5 Was het niet al eerder geprobeerd?

Al eerder stonden de begrippen ‘allochtoon’ en ‘autochtoon’ ter discussie. Zo stelde oud-minister van Integratie Eberhard van der Laan in 2009 voor om migranten en hun kinderen voortaan ‘nieuwe Nederlanders’ te noemen.

Van der Laan associeerde de term allochtoon met het verleden en de herkomst. Migranten zouden zich buitengesloten voelen. In 2008 was het Hirsch Ballin die een einde wilde maken aan de begrippen. Het creëert „valse tegenstellingen”, zei hij.

En ook Leers zelf vond het begin dit jaar nog nodig om de term af te schaffen omdat „mensen die honderd procent meedoen in de samenleving zich afvragen waarom ze denigrerend weggezet worden”, zo liet hij weten tijdens een Libelle-bijeenkomst op 30 januari.