Spaanse bankencrisis duwt rente op staatsleningen weer omhoog

De Topman van Bankia, Rodrigo Rato, tijdens een persconferentie in Madrid. Hij stapte deze week op bij de bank op om ruimte te maken voor een reddingsplan. Bankia heeft staatssteun nodig. Foto Reuters / Andrea Comas

De rente die Spanje betaalt voor tienjarige staatsobligaties, is weer opgelopen, tot net boven de zes procent vanochtend. Dat is de hoogste stand sinds 23 april. De Europese Commissie analyseert momenteel of het land meer tijd moet krijgen om de begroting op orde te krijgen.

Rente stijgt wegens slechte vastgoedleningen

Reden voor de stijgende rente is het nieuws dat de Spaanse regering banken wil verplichten meer geld in kas te houden om gevaarlijke leningen te kunnen afdekken. Vooral de vastgoedmarkt is instabiel.

De Spaanse bank Bankia moest eerder deze week al bekendmaken dat er vanwege slechte vastgoedleningen staatssteun nodig is. Bankia is de drie-na-grootste bank van het land en de zwakste schakel van het Spaanse financiële systeem. Topman Rodrigo Rato maakte eergisteren bekend dat hij opstapt en plaats maakt voor een reddingsoperatie. Het kabinet pompt waarschijnlijk 7 tot 10 miljard euro in de bank.

De ‘semi-nationalisatie’ kenmerkt de escalatie van de Spaanse bankencrisis, schreef onze correspondent Merijn de Waal gisteren in NRC Handelsblad:

“[De bankencrisis brak uit] toen eind 2007 de enorme zeepbel op de huizenmarkt begon leeg te lopen. Bankia is een fusie van zeven regionale spaarbanken, waaronder de hoofdstedelijke Caja Madrid en het Valenciaanse Bancaja. Sinds haar oprichting twee jaar terug geldt ze als de achilleshiel van het nationale bankenstelsel. Volgens de Spaanse centrale bank zit van de 182 miljard euro aan vastgoedproblemen waar de sector mee kampt ongeveer een zesde bij Bankia.”

Zolang de problemen van Bankia niet zijn opgelost, zijn die van Spanje niet opgelost, schreef De Waal:

“[En dan] blijft de vierde economie van de eurozone voor onrust zorgen op de financiële markten. Zonder Bankia te noemen wees het Internationaal Monetair Fonds eind april in een kritisch rapport op het besmettingsgevaar dat uitgaat van “de grootste zwakke instelling”. Ook de Europese Centrale Bank en gezonde banken als Santander en BBVA drongen aan op snelle actie.”

Door de acute noodroep van Bankia lijkt de langverwachte sanering van de bankencrisis, waar premier Rajoy lang mee wachtte, volgens De Waal nu in een stroomversnelling te komen.

Spanje hoopt eigenlijk op respijt van Brussel

Het zou goed kunnen dat Spanje respijt krijgt van de Europese Unie. Europees Commissaris Olli Rehn presenteert aanstaande vrijdag de voorjaarsramingen voor de EU, op basis van de stabiliteitsprogramma’s die de lidstaten hebben ingeleverd. Gisteren liet Rehn doorschemeren dat de tekorteis voor Spanje (een begrotingstekort van maximaal 5,3 procent van het bruto binnenlands product dit jaar) mogelijk losgelaten wordt.

De verwachting is dat Spanje een jaar langer de tijd krijgt om de begroting aan de Europese eisen te laten voldoen, omdat de economie daar sneller krimpt dan verwacht. In februari stelde de EU nog een krimp van één procent in het vooruitzicht voor Spanje; inmiddels denkt de Spaanse regering aan 1,7 procent en het IMF aan 1,8 procent. Het zou daarom vrijwel onmogelijk zijn om het tekort van 8,5 procent terug te brengen naar 5,3 procent.