Snelheid en spektakel, ook bij weinig wind

Kitesurfen debuteert in 2016 bij de Spelen en windsurfen is geschrapt van het olympische programma. Dus maakt Dorian van Rijsselberghe na ‘Londen’ de overstap.

Katja Roose: „Met kitesurfen hopen ze de Facebook-generatie erbij te betrekken.” Foto Rolf van der Vlugt

Voor Katja Roose was het niet de vraag of kitesurfen de olympische status kreeg, maar wanneer. Dat het afgelopen weekend al gebeurde, kwam voor haar als een „enorme verrassing”. Kitesurfen – met een klein surfboard en een deels opblaasbare vlieger van enkele vierkante meters – debuteert in 2016 bij de Zomerspelen van Rio de Janeiro. Het windsurfen in de ‘ouderwetse’ RS:X-klasse is geschrapt van het olympische programma.

Roose was een van de kitesurfers die in maart de internationale zeilbond ISAF overtuigden bij trials in het Braziliaanse Santander, waar in 2016 de WK plaatsvinden. Ze vermoedt dat de keuze zo vlot is gemaakt wegens druk van het Internationaal Olympisch Comité, dat gecharmeerd is van de sport wegens de snelheid en het spektakel, ook bij weinig wind. „Het IOC wil de Spelen verjongen. Het moet sexier, mediagenieker en hipper. Met kitesurfen hopen ze de Facebook-generatie erbij te betrekken.”

De ISAF beslist pas in november over het format van de nieuwe discipline, maar zeker is dat het kitesurfen over vier jaar voor de Braziliaanse kust is te zien in de snelheidsvariant, course racing. Dat is een wedstrijd van tussen de tien en vijftien minuten, waarbij zowel voor als tegen de wind wordt gevaren. Voor freestyle, het uitvoeren van stunts voor een jury, is nog geen plaats op de Spelen.

Roose stelt dat het bij de lobby van de kitesurfers niet de bedoeling is geweest het windsurfen van het olympisch programma te drukken. „We hoopten dat onze sport zo belangrijk was dat het IOC twee medailles wilde toevoegen. Dat is helaas niet gebeurd, want de ISAF wilde maar één boardsport bij de Spelen. Echt zonde.”

Dorian van Rijsselberghe, de windsurfer uit Texel die komende zomer in Londen olympisch goud wil winnen, heeft een dubbel gevoel bij de beslissing van de ISAF. „Ik snap dat de Spelen futuristischer moeten, maar het is een groot verlies. Zonder iemand op zijn tenen te trappen, maar in het zeilen zijn enkele behoorlijk saaie klassen. Windsurfers zijn zeker niet de langzaamste op het water. Dit is bepaald door hoge piefen in een rubberboot, maar het is zoals het is.”

Van Rijsselberghe besloot meteen dat hij na de Olympische Spelen de overstap maakt van de RS:X-plank naar het kitesurfboard. Ook veel van zijn buitenlandse collega’s denken over een switch. „Ik kitesurf nu al twee jaar met vrienden, puur voor mijn plezier. Het is net zo leuk als windsurfen, maar wat gevaarlijker. Ik heb niet echt een voorkeur. Als we maar lekker kunnen genieten, daar gaat het om.”

Van Rijsselberghe denkt dat hij zich ook in het kitesurfen bij de wereldtop kan scharen. „Ik moet weer opnieuw beginnen, het is een uitdaging. Maar kitesurfen is een jonge sport en moet zich nog verder ontwikkelen. Ik heb al ervaring op het water, kan tactisch varen en heb boardgevoel. Ik hoop me snel te kunnen aanpassen.”

Het schrappen van windsurfen komt ongelegen voor het Watersportverbond, dat een nieuw talentprogramma heeft voor de plankzeilers. Maar in een land van wind en water is er ook talent bij het kitesurfen. Roose behaalde twee keer de Europese titel course racing en staat eerste op de wereldranglijst. Rolf van der Vlugt, ook bij de trials in Santander, staat vierde bij de mannen. Youri Zoon is regerend wereldkampioen freestyle, een titel die eerder werd behaald door landgenoot Kevin Langeree.

Youri Zoon, volgende week voor de kust van Scheveningen te zien bij de World Cup, blijft bij het niet-olympische freestyle. Dat is niet alleen omdat hij zijn wereldtitel wil prolongeren. „De twee disciplines hebben niet alleen een verschillende techniek, ook een heel andere levensstijl. Freestyle heeft meer het surfgevoel van vrijheid, strand en doen wat je wilt. Een olympische sport heeft trainingsschema’s, regels en is serieuzer.”

Zoon denkt dat ook zijn discipline zal profiteren van de olympische status. „We hebben niet altijd de erkenning gekregen van een topsport. Kitesurfen is nu eenmaal niet zo inzichtelijk als voetbal. Maar met de Spelen kan dat veranderen. Ik denk dat we de komende jaren veel meer nieuwe kitesurfers zullen zien.”

Voordeel van kitesurfen ten opzichte van de zeilklassen is de betaalbaarheid. Zoon: „Straks is het ook voor recreanten mogelijk op bijna hetzelfde board te varen als een olympische kanshebber. Dat maakt het aantrekkelijker.”

Maar voorlopig hebben de Nederlandse kitesurfers nog niet eens een bondscoach. Roose, die haar sport stimuleert via de Nederlandse verenging voor wedstrijdkitesurfers (NVWK), ziet uit naar een nieuwe structuur en de kans op een olympische medaille. „Voor veel extreme sporten waren WK’s en de X-Games het hoogst haalbare. Veel sneller dan verwacht mogen we ook naar de Spelen. Ik ben heel benieuwd naar de komende jaren. Dit is zó gaaf.”