Kans op dementie bij ouderen is aan het dalen

De kans om dement te worden neemt af. Die afname komt waarschijnlijk doordat ouderen tegenwoordig betere medicijnen tegen hart- en vaatziekten slikken. En misschien ook wel doordat de ‘nieuwe’ ouderen een betere opleiding hebben gehad dan hun leeftijdgenoten van nog maar tien jaar eerder.

De daling is gemeten in Rotterdam, bij langlopend gezondheidsonderzoek onder 7.500 55-plussers. Deze ERGO-studie waarvoor alle ouderen in de wijk Ommoord worden uitgenodigd is in 1990 begonnen. Onderzoekers van het Erasmus MC vergeleken een groep ouderen die vanaf 1990 meedeed met een groep die in 2000 begon. Door mensen van dezelfde leeftijd in de 1990- en de 2000-groep te vergelijken, zagen de onderzoekers hoe het percentage dementen per leeftijdscategorie veranderde.

Dat percentage nam af, behalve bij mannen van 80 jaar en ouder. De afname was het grootst bij 70- tot 80-jarige mannen. In de 1990-groep werd bijna 10 procent van de mannen dement tussen hun 70ste en 80ste. In de 2000-groep was dat nog maar bijna 5 procent. De afname was ook fors bij de vrouwelijke 80-plussers. De resultaten zijn gisteren gepubliceerd in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Neurology.

Dit nieuws is belangrijk, schrijven twee Amerikaanse onderzoekers in een begeleidend commentaar in Neurology, omdat het altijd de vraag was of „dementie een onvermijdbaar gevolg van ouder worden is, of dat de kans op dementie beïnvloedbaar is.” Dat laatste lijkt nu het geval.

De Rotterdamse onderzoekers weten veel van de deelnemers aan hun onderzoek. Ze weten welke medicijnen ze slikken, welke ziekten en kwaaltjes ze hebben, of ze hoge bloeddruk en overgewicht hebben, welke opleiding ze hebben gehad en wat voor banen ze hadden.

Opvallend is dat de risico’s om dement te worden toenamen: in de 2000-groep zijn meer mensen te zwaar en hebben meer mensen hoge bloeddruk dan tien jaar eerder in de 1990-groep. Toch worden de mensen in de 2000-groep minder snel dement. Dat komt mogelijk, speculeren de onderzoekers in hun artikel, doordat de ouderen van nu veel vaker bloedverdunners en cholesterolverlagers slikken dan de mensen die tien jaar eerder hun leeftijd hadden.

De afname van dementie is al eerder in andere onderzoeken gemeten. Maar de commentatoren in Neurology vinden de Rotterdamse cijfers de beste tot nu toe, omdat er twee groepen binnen hetzelfde onderzoek zijn vergeleken.

Bovendien is het Rotterdamse onderzoek het eerste waarbij van alle deelnemers een MRI-scan van de hersenen is gemaakt. Daarop is te zien dat de hersenen van de 2000-groep in betere conditie zijn (groter volume, minder schade) dan de hersenen van de 1990-groep.