Balans tussen Washington en Teheran

Hillary Clinton probeerde de Indiërs ertoe te bewegen niet langer olie uit Iran te kopen. Maar India laat zich niet de wet voorschrijven door de VS.

Correspondent India

New Delhi. India laat zich bij het veilig stellen van zijn energietoevoer niet door Amerikaanse wensen leiden maar door zijn eigen nationale belang. Dit zei de Indiase premier Manmohan Singh maandag tegen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton. En dat betekent dat India rustig Iraanse olie zal blijven kopen.

Clintons driedaagse bezoek aan India werd gisteren afgesloten in een goede sfeer. Maar premier Singhs opmerking – niet in het openbaar gedaan maar gisterochtend in de Indiase media gemeld door bronnen uit zijn entourage – toont India’s lastige positie: balancerend op een dun koord tussen Washington en Teheran.

Premier Singh reageerde met zijn uitlatingen op Clintons oproep om minder olie te kopen van Iran. Die deed ze maandag tijdens een bezoek aan de oostelijke havenstad Kolkata (Calcutta). Clinton prees India voor het aangekondigde voornemen de olie-import uit Iran te verlagen, maar liet blijken nog niet tevreden te zijn. Ze wees op de verantwoordelijkheid die „hoort bij India’s rol in de internationale gemeenschap”.

De Amerikanen hebben sancties afgekondigd tegen Iran omdat ze dat land ervan verdenken een kernwapen te ontwikkelen. Landen die niet vóór eind juni hun Iraanse olieaankopen hebben stopgezet, kunnen maatregelen tegemoetzien. India, dat wegens zijn snel groeiende economie hongert naar energie, importeert dagelijks ruim 425.000 vaten Iraanse olie en betaalt daar jaarlijks zo’n 12 miljard dollar (8,4 miljard euro) voor. Daarmee is het na China de grootste buitenlandse investeerder in de Iraanse olie-industrie.

Eind vorig jaar noemde Clinton India in het gezaghebbende tijdschrift Foreign Policy ‘de spil’ van haar Aziëpolitiek. Maar India gaat een bondgenootschap met de Verenigde Staten uit de weg. Het land houdt liever vast aan zijn traditionele ongebonden status. India steunt de Amerikaanse politiek jegens China, waarmee het een langlopend grensgeschil heeft in de Himalaya en in 1962 zelfs in oorlog raakte. Ook bekijkt India de economische macht van zijn buur, die sneller groeit dan de eigen economie, met argusogen.

Maar op het dossier ‘Iran’ scheiden zich de wegen van New Delhi en Washington. India heeft Iran nodig omdat Pakistan weigert doorgang te verlenen naar Afghanistan. Daarom heeft India geïnvesteerd in het uitbreiden van de Iraanse haven Chabahar, die vanaf de Indiase westkust makkelijk te bereiken is over zee, en het aanleggen van een weg naar West-Afghanistan. Iran is nu India’s enige poort naar de groeiende afzetmarkten van Centraal-Azië, waar bovendien olie en gas te halen zijn.

Als om de Indiase onafhankelijkheid te benadrukken, bezocht tegelijk met Hillary Clinton ook een Iraanse delegatie het land. Zondag arriveerde de voorzitter van de Iraanse Kamer van Koophandel met een gevolg van 56 Iraanse ambtenaren en zakenlieden. De delegatie besprak mogelijkheden om de bilaterale handel te intensiveren. Het dagblad Indian Express citeerde een lid van de Iraanse delegatie die de Amerikaanse sanctiedreiging een „inbreuk op de Indiase soevereiniteit” noemde.

De regering in New Delhi probeert omzichtig de balans te bewaren. Volgens een ander dagblad, The Asian Age, heeft India zijn afname van Iraanse olie verminderd. Iran was na Saoedi-Arabië de belangrijkste olieleverancier, dat is nu Irak. Maar verwacht wordt dat de olie-import niet helemaal zal worden gestaakt, om Teheran te vriend te houden.