Waar alles altijd hetzelfde blijft

Of deze foto nou gisteren is gemaakt of tien jaar geleden, het tafereel zou er hetzelfde uitzien. In een land waar het donker en koud kan zijn, pakken ze elke zonnestraal die ze pakken kunnen. In hun vrije tijd gaan ze naar buiten. Trekken ze hun skikleren aan met daaronder badkleding. Brengen samen hun vrije tijd door. Het levert een authentiek tafereel op dat nostalgische verlangens prikkelt, zelfs als je nooit in de sneeuw bent geweest. Dit is echt genieten.

Achttien jaar lang reisde fotograaf Bertien van Manen (1942) door landen in Rusland en het noorden van Azië. Juist niet de grote stad, maar alles daarbuiten trok haar. Ze maakte vrienden, leerde de taal en maakte duizenden foto’s met een analoge kleinbeeldcamera, waardoor de kleuren op de foto’s er precies zo uitzagen zoals ze die aantrof.

Tijdens al die reizen wist ze niet goed wat er van al die foto’s moest worden. Maar getrokken door het leven, de gastvrijheid en de intimiteit die ze in Rusland en Noord-Azië vond, bleef ze fotograferen. Achttien jaar later, alle foto’s opnieuw bekijkend, ontdekte zij wat haar tijdens al die reizen niet had kunnen opvallen, namelijk dat alles hetzelfde was gebleven. En daar waar tijd geen invloed heeft gehad, komt de essentie van het leven tevoorschijn. Met deze gedachte is er een selectie uit al die foto’s gemaakt, wat heeft geresulteerd in een fotoboek. De titel Let’s sit down before we go is een metafoor voor de documentaire aanpak van Van Manen en slaat op een oude gewoonte in Rusland om voordat je op reis gaat een moment voor jezelf te nemen, om te overdenken waar je vandaan komt, waar je naartoe gaat en waarom. Het liefst zittend in je zwembroek in de sneeuw. Met elkaar.

De stichting Dutch Doc Photo Foundation heeft de prijs Dutch Doc Award in het leven geroepen om Nederlandse documentairefotografie te stimuleren. De tentoonstelling Dutch Doc Award 2012 is van 11 mei tot 10 juni te zien in het Tropenmuseum in Amsterdam. De winnaar zal op 6 juni bekend worden gemaakt. De komende week staat op de In beeld in nrc.next het werk van de zes genomineerden