Vlaming in Zomergasten

Jan Leyers gaat het tv-programma Zomergasten presenteren. Hier is hij nog onbekend, in België werd hij beroemd met een pophit.

De weg naar het Avondland is een 11-delige reis- en cultuurreeks waarin televisiemaker, muzikant en filosoof Jan Leyers vanuit Ethiopië naar Europa reist: van de wieg van de mensheid naar het Avondland. Tijdens zijn tocht wordt hij geconfronteerd met mensen en culturen die heel andere waarden en normen hanteren dan wij. Ze hebben ook een uitgesproken mening over de Westerse cultuur. Zo houdt De weg naar het Avondland Jan en de kijkers een spiegel voor van onze eigen samenleving. Op vrijdag om 20.40 u. vanaf 7 januari 2011. Het Westen heeft zichzelf altijd als het hoogtepunt van beschaving en cultuur gezien. Maar dat zelfvertrouwen lijkt vandaag te wankelen. De westerse idealen – individuele vrijheid en gelijkheid, geloof in de suprematie van de rede en de zegeningen van wetenschap en technologie – zijn niet langer vanzelfsprekend. Meer nog: voor velen zijn ze de oorzaak van de problemen waar het Westen een patent op lijkt te hebben: verzuring en zinloos geweld, doorgeslagen materialisme en consumentisme, depressie en vereenzaming. Wat rest er nog van de zekerheden die ons zo lang zonder omkijken hebben voortgestuwd? Zijn we nog toonaangevend en aantrekkelijk in de ogen van andere culturen? Gelooft het oude continent nog in zichzelf of is het levensmoe? Met dit vraagstuk in zijn rugzak trok Jan Leyers eropuit: van Ethiopië naar Europa, dwars door Soedan, Egypte, Israël, Turkije, Armenië en Georgië, Rusland, Oekraïne, Polen, Duitsland en Nederland. Een lange reis, waarbij hij erachter kwam dat de waarden die het Westen hoog in het vaandel voert, in andere delen van de wereld totaal niet belangrijk zijn. Hij komt in samenlevingen waar het belang van de groep nog voorgaat op de rechten van het individu, hij ontmoet mensen voor wie vooruitgang iets anders betekent dan voor ons. De serie biedt de kijker zicht op een veranderende wereld en houdt hem tegelijk een spiegel voor: waar komen we vandaan? En, belangrijker nog: waar gaan we naartoe? Het Avondland is © De TV-Makers

Jan Leyers? Wie? Een volkomen onverwachte dark horse maakte gisteravond in De wereld draait door een einde aan een geliefd Nederlands tijdverdrijf: raden wie dit jaar Zomergasten gaat presenteren. Voor het eerst in de vaderlandse televisiegeschiedenis gaat een Vlaming het avondvullende programma doen. Leyers op tv: „Het voelde alsof ik werd opgeroepen voor de nationale ploeg.”

In Zomergasten worden bekende gasten een avond lang geïnterviewd aan de hand van hun favoriete tv-fragmenten. De gasten worden over een maand in deze krant bekendgemaakt. Zomergasten begint op 22 juli.

De Belgische tv-presentator en musicus Jan Leyers (Wilrijk, 1958) is in Nederland vrijwel onbekend, maar in België is hij beroemd. Na een studie wijsbegeerte begon hij met jeugdvriend Bart Peeters in 1978 de succesarme coverband Beri-Beri. Enorm succes had hij met zijn band Soulsister, dankzij de Europese hit The Way to Your Heart, een licht liedje gedreven door een Motown-beat met een lekker slaggitaartje.

Na het einde van Soulsister in 1995 bleef Leyers muziek maken, maar hij richt zich sinds begin deze eeuw vooral op tv-programma’s. Hij presenteerde talentenjacht Idool (Idols), de late show Nachtwacht, en een reeks reisprogramma’s in het Midden Oosten. In 2002 maakte hij De Schaduw van het Kruis: op de motor reisde hij van de Belgische stad Bouillon naar Jeruzalem, in het voetspoor van kruisvaarder Godfried van Bouillon. Daarna volgde De Weg naar Mekka (2007), over de relatie tussen moslims en christenen, en De Weg naar het Avondland (2010), reizend van Ethiopië naar Europa. Met Leon Verdonschot maakte hij het literaire programma Iets met Boeken. Verschillende van zijn programma’s werden door de VPRO uitgezonden.

Nu verheugt Leyers zich nog op Zomergasten. Hij beseft nog niet dat de Nederlandse kijkers niets liever doen dan klagen over de presentatoren. Terugkerende klachten uit het verleden: ze kunnen niet interviewen, ze zijn te vol van zichzelf, ze zijn te beleefd, en ze hebben te weinig kennis van zaken. Mogelijk gevaar voor Leyers is dat hij niet deelt in het Nederlands collectief geheugen.

Eindredacteur Peter van Ingen deed zelf de eerste zeven edities van het 25 jaar oude programma. Daarna volgden Freek de Jonge, Wim T. Schippers, Hanneke Groenteman, Adriaan van Dis, Joost Zwagerman, Connie Palmen, Joris Luyendijk, Bas Heijne, Margriet van der Linden en Jelle Brandt Corstius. De enige van hen die wel goedkeuring kreeg, was Adriaan van Dis.