Vier onderwerpen waar de partijen het nog niet over eens zijn

Crisisheffing

Hogere inkomens moeten extra bijdragen aan de bezuinigingen, met een ‘eenmalige crisisheffing’ die bij de werkgevers wordt geheven. Het doel is een opbrengst van 500 miljoen euro. De belangrijkste vraag: hoe hoog is de inkomensdrempel? „Daar moet nog over onderhandeld worden, dus ook over hoeveel werknemers er onder vallen”, zegt Carola Schouten (ChristenUnie). Ook GroenLinks wil geen getallen noemen, maar laat wel weten trots te zijn op de maatregel. Kamerlid Ineke van Gent: „Dat hebben wij bedongen. De VVD vond dit natuurlijk geen leuk punt.”

Zorg

Op zorgkosten moet volgend jaar 1,6 miljard bezuinigd worden. Juist kortingen op zorg liggen politiek altijd moeilijk. Wat willen de verschillende partijen?

„Er valt veel geld te halen in bureaucratie, en bij topsalarissen”, zegt Linda Voortman (GroenLinks).

„Meer doelmatigheid bij medische behandelingen en hulpmiddelen”, zegt Esmé Wiegman ( ChristenUnie).

Pia Dijkstra (D66): „Eén ding is zeker: de rollator verdwijnt uit het basispakket.” Linda Voortman (GroenLinks): „Dat is voor mij zeker niet definitief.”

Esmé Wiegman: „Ivf en eiceldonatie moeten uit het zorgpakket worden gehaald. De overheid moet betalen voor de genezing van ziekte, niet voor de persoonlijke kinderwens van een kleine groep vrouwen.” Pia Dijkstra, zuinigjes: „Ivf en eiceldonatie uit het pakket is niet het eerste waar ik aan denk.”

Het meest gevoelig ligt verhoging van het eigen risico, waar een flink deel van de bezuiniging vandaan moet komen. RTL Nieuws meldde vorige week dat het eigen risico volgend jaar stijgt van 220 naar 400 euro. Voorbarig, zeggen de betrokken partijen nu. Hoe hoog het bedrag dan wel wordt? Niemand zegt iets. Te precair.

Fiscale vergroening

Om het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken, wordt energie zwaarder belast. Dus moeten consumenten en bedrijven straks meer gaan betalen voor kolen, aardgas, rode diesel (goedkope brandstof voor tractoren) en leidingwater. De maatregelen moeten samen 890 miljoen euro opbrengen. Waar komen die miljoenen vandaan?

In elk geval van de duurdere rode diesel, vindt GroenLinks. „Dat is voor ons heel erg belangrijk”, zegt Liesbeth van Tongeren. Ook D66 noemt de lagere accijns op deze brandstof „niet meer van deze tijd”. Maar de rode diesel ligt gevoelig bij het CDA, aangezien veel boeren daarvan profiteren. „Daar moeten we compensatie voor zoeken”, zegt Marieke van der Werf (CDA).

Zelf twijfelt Van der Werf weer over de aardgasbelasting, die ook is opgenomen in het wandelgangenakkoord: „Ik voorzie nog veel problemen. Bedrijven krijgen te maken met een lastenverzwaring, dat gaat ten koste van hun concurrentiepositie.”

Voor GroenLinks is ook het zogenoemde ‘eurovignet’ van belang: een extra belasting voor zware vrachtwagens. Met het vignet kan worden voorgesorteerd op een nieuwe vorm van de kilometerheffing, hoopt Van Tongeren: „Het is een eerste stapje, net als bij de hypotheekrenteaftrek.” Maar dat idee is voor de VVD weer een gruwel, die partij is tegen elke variant van rekeningrijden. Hoe minder van het idee overblijft, hoe beter dat voor de liberalen is.

Natuurbeleid

Bij natuurbeleid gaat het niet om bezuinigen, maar juist om geld uitgeven. Eenderde van de geplande bezuinigingen, 200 miljoen euro, wordt teruggedraaid – een belangrijke voorwaarde voor D66, GroenLinks en de ChristenUnie om hun handtekening te zetten onder de deal met regeringspartijen VVD en CDA. En dus komen de politieke wensenlijstjes op tafel. Waar gaat dat geld heen?

„Naar een betere educatie, maar vooral naar natuurbeheer”, zegt Esmé Wiegman (CU). „De grote kritiek die we altijd hoorden, was dat daar onvoldoende geld voor overbleef.”

„In elk geval naar maatregelen om de hoeveelheid stikstof in natuurgebieden terug te dringen. Dat lijkt me heel verstandig”, zegt Ger Koopmans (CDA).

„Teruggeven aan de Ecologische Hoofdstructuur”, zegt Van Tongeren (GroenLinks). De EHS is een aaneengesloten netwerk van natuurgebieden. Van Tongeren: „Overal zijn dure viaducten gebouwd die nu van niks naar nergens leiden omdat de EHS niet wordt afgemaakt. Kapitaalvernietiging.” Bovenaan de lijst van GroenLinks: geld voor het Oostvaarderswold in Flevoland.