Geen vervroegde verkiezingen Israël - ‘meesterzet van Netanyahu’

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft overeenstemming bereikt over het uitbreiden van de regeringscoalitie. Foto AP / Ariel Schalit

De vervroegde verkiezingen in Israël zijn van de baan. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft vandaag overeenstemming weten te bereiken over het uitbreiden van de regeringscoalitie met oppositiepartij Kadima. Dat heeft het kantoor van president Shimon Peres bevestigd, meldt AP. Volgens het persbureau krijgt de huidige regering krijgt door de uitbreiding met Kadima een gematigder gezicht.

Gisteren nog stelde de regering vervroegde verkiezingen voor op 4 september, ruim een jaar eerder dan volgens schema. Binnen de coalitie bestonden toenemende spanningen over diverse binnenlandse kwesties, zoals de invoering van militaire dienstplicht voor ultraorthodoxe studenten of het neerhalen van illegale bouwsels op de Westelijke Jordaanoever. Met de uitbreiding van de coalitie met Kadima moet de rust terugkeren en zijn vervroegde verkiezingen niet meer nodig.

Dat er nu toch geen verkiezingen komen en er een nieuwe coalitie is, is volgens onze correspondent Leonie van Nierop “totaal verrassend”. Ze spreekt van een meesterzet van Netanyahu. Van Nierop:

“Iedereen ging al uit van nieuwe verkiezingen, deze coalitie had niemand verwacht. Het is een meesterzet en het laat zien dat Netanyahu een ontzettend slimme politicus is. Door deze stap heeft hij met 96 van de 120 zetels een dijk van een coalitie. Hij wordt hier al ‘de Koning van Israël’ genoemd. De nieuwe verkiezingen waren al gunstig voor Netanyahu, omdat hij daarmee heikele kwesties voor zich uit zou kunnen schuiven en zijn populariteit kon verzilveren. Deze situatie is nog gunstiger voor hem, zo luidt de verklaring hier, omdat hij dan voor een eventuele aanval op Iran met zoveel zetels een heel breed draagvlak in het parlement heeft. Daarmee zeg ik niet dat die aanval er ook gaat komen.”

Voor de heikele kwesties, zoals de wet die ultra-orthodoxe joden uitzondert van dienstplicht die in augustus verloopt, moet nu wel sneller een oplossing komen. Nierop:

“Voor die zaak moest sowieso een oplossing komen omdat het Hooggerechtshof heeft bepaald dat deze uitzonderingspositie ongrondwettig is. Maar daar komen ze op zijn Israëlitisch wel uit. Er zal een compromis worden gesloten. Bijvoorbeeld dat de ulta-orthodoxe joden hun dienstplicht met studie mogen invullen.”

Kadima-leider Mofaz wordt vicepremier

Kadima heeft onder leiding van voormalig minister van Buitenlandse Zaken Tzipi Livni altijd geweigerd zich aan te sluiten bij de regeringscoalitie, omdat Livni van mening was dat Netanyahu niet serieus wilde praten over vrede met de Palestijnen. Livni is echter partijleider af en is opgevolgd door Shaul Mofaz, een voormalige legerchef en ex-minister van Defensie. In de regering wordt Mofaz nu vicepremier.

Mofaz heeft Netanyahu, net als Livni, ervan beschuldigd te weinig te doen om vrede te sluiten met de Palestijnen. Ook is hij een uitgesproken tegenstanders van een eenzijdige militaire aanval op het Iraanse atoomprogramma. Nu Kadima onderdeel is geworden van de regeringscoalitie kan Netanyahu vermoedelijk op meer steun rekenen om concessies te doen aan de Palestijnen. Bovendien staat hij onder nog grotere druk om terughoudend op te treden met betrekking tot Iran.