Ik ben een Japanse stripheld

Boven: cosplayer/kostuumontwerpster Diana de Mol als Shana uit ‘Shakugan no Shana’. Onder: manga van illustrator Noizi Ito / ASCII Media Works

Zij heeft blauw haar en paarse ogen. Hij heeft oranje haar en drie zwarte staafjes door zijn neusbrug. Zijn irissen zijn net draaikolken. Ze verbeelden twee populaire Japanse striphelden uit Naruto Shippuuden, een animatieserie over een dorp vol ninja’s (strijders) dat constant in zwaar weer verkeert.

Ze zijn de enigen niet. Hier, in Enschede, trekt een bijeenkomst van (voornamelijk homo- en biseksuele) fans zo’n vijfhonderd bezoekers. Opvallend: veel meisjes zijn verkleed als mannelijk personage.

Het evenement, Yaycon, is een van de zogenoemde anime-conventies (of ‘cons’): bijeenkomsten waar de Japanse populaire cultuur wordt gevierd. Die cultuur kent drie hoofdvormen: manga, anime en games. Manga is de Japanse variant op strips. Anime is geanimeerde manga, of tekenfilm. Games zijn, nou ja, games.

Manga en anime worden gekenmerkt door hun verfijnde verhaallijnen, die het midden houden tussen fantasie en realiteit, humor en drama, geweld en kawaii (‘het uitzonderlijk schattige’).

Een bekend personage is majoor Motoko Kusanagi, in de anime Ghost in the Shell, van illustrator Mamoru Oshii. Ze is een cyborg (mens en machine ineen) die met haar kleine politieteam slechteriken uitschakelt. Maar tussen het van gebouwen springen, onzichtbaar worden en brainhackers tot pulp slaan door wordt ze geplaagd door existentiële vragen. Want als haar lichaam geconstrueerd is, haar hersenen opgekweekt zijn en haar ervaringen geüpload zijn – wat is dan haar essentie? Wat maakt een mens tot een mens?

„Hoofdpersonen in anime zijn wel vaker verscheurd”, zegt Niels Viveen, organisator van de Nederlandse conventie Animecon. Bovendien gaan ze, in tegenstelling tot het westerse Hollywooddogma, nogal eens vroegtijdig dood – net wanneer je ze sympathiek gaat vinden. Viveen: „Het is niet altijd het goede dat overwint. En is het kwaad wel zo kwaad?”

Viveens Animecon is de oudste bijeenkomst voor Japanse stripfans in Nederland. Het begon in 1999 als een uit de kluiten gewassen filmavond. Die eerste conventie trok tweehonderd bezoekers – tegenwoordig komen er een kleine 2.500 mensen op af.

Vervolg op pagina 6