Herrie in de gevangeniskeuken

Filosoof, schrijver en tv-maker Stine Jensen schrijft elke dinsdag over media, populaire cultuur en hypes.

Afgelopen week was de grote finale van het Deense programma Restaurant bag tremmer (Restaurant achter de tralies). Zestig uitverkorenen schoven aan voor een Michelindiner gemaakt door twintig gedetineerden.

De Deense televisiekok en culinair entrepreneur Claus Meyer zag het als ‘een sociaal experiment’: hij wil gevangenen de kans te geven een vak te leren. Beschaven door te leren koken, nieuw is het niet. Jamie Oliver voedt het Britse volk ook op door ze van hun fish & chips af te helpen.

Dat er van Deens belastinggeld een gloednieuwe keuken à 500.000 kronen werd gebouwd in de staatsgevangenis van Vridsløselille, was tot daaraantoe. Ophef ontstond toen een van de slachtoffers van de gedetineerden, Marlene Duus, met haar verhaal naar de media ging. Haar jaloerse ex-man had haar met een loden pijp geslagen en van het balkon van de derde verdieping gegooid. Na meer dan twintig operaties kon ze nog altijd maar voor 50 procent aan het werk. Terwijl haar ex-man straks exclusieve Deense taartjes ging bereiden in een van de bakkerijen van Claus Meyer (die hem een baan had aangeboden), was haar leven onherstelbaar verwoest. „Je zou het slachtoffer moeten helpen, niet de dader, maar in Denemarken is het omgekeerd”, aldus Duus.

Even gekeken dus naar het programma (op YouTube is de eerste aflevering te zien), want ik ben een ruimdenkend mens als het om sociale experimenten gaat en gun iedereen zijn Danish Design keuken. Een spannend muziekje klinkt als er een groot mes in beeld komt: is dat een mes van een chefkok om tomaten fijn te snijden, of van een crimineel om iemand de keel door te snijden? Volgt nog een kleverig momentje tussen Meyer met zijn tienjarige blonde dochtertje – puur en zuiver. Hij vraagt haar of ze een belangrijke boodschap heeft voor de gevangenen: jazeker, zegt ze. Zeg maar dat je een dochter hebt, en dat je geen kwaad doet aan anderen! Dan worden misdaden opgelepeld alsof het haute cuisine betreft.

Ik stelde mij voor hoe Jonnie Boer, chefkok van de Librije, ook gevangenen zou gaan beschaven. Hij leert – pak ’m beet – Robert M. hoe je een kalkoen vult, en hoe je ganzenlever, gefermenteerd rodekoolbladsap en Noordzeekrab op een bordje drapeert. Zestig vrijwilligers – wie wil? – mogen in de grande finale aanschuiven. Hoge kijkcijfers gegarandeerd.