China gaat mishandeling van Chen door lokale autoriteiten onderzoeken

Cheng Guangcheng (rechts) in de auto met de Amerikaanse ambassadeur Gary Locke op de dag dat hij de Amerikaanse ambassade verliet, 2 mei 2012. Foto Reuters

China gaat de mishandelingen door de lokale autoriteiten van Chen Guangcheng en zijn familie onderzoeken. De blinde activist zei dat hij die ‘voorzichtige’ belofte heeft gehad van de autoriteiten in Peking.

Mensenrechtenactivist Chen Guancheng werd in 2006 veroordeeld en vier jaar gevangen genomen. Daarna werd hij onder huisarrest geplaatst. Op 28 april wist hij uit zijn huisarrest te ontsnappen, waarna hij enkele dagen op de Amerikaanse ambassade verbleef. Daarmee zette hij de verhoudingen tussen China en de VS op scherp.

Volgens de activist is hij in het ziekenhuis in Peking, waar hij sinds hij de ambassade heeft verlaten verblijft, drie keer bezocht door een ambtenaar van de centrale regering die klachten van burgers afhandelt. Afgelopen donderdag zou hij een verklaring van Chen hebben afgenomen. Chen verklaart tegenover persburau AP:

“Nadat hij mijn verklaring had afgenomen, zei hij dat als het feiten zijn hij een onderzoek zou openen, en als het feiten zijn over illegale acties, zou de kwestie zeker openlijk worden aangepakt. (…) Of het grondig zal worden onderzocht valt nog te bezien, dus we moeten de controle houden.”

Uitzonderlijk dat China buigt voor wensen dissident

Het zou uitzonderlijk zijn als China buigt voor de wensen van een dissident. Als er daadwerkelijk onderzoek wordt gedaan, betekent het dat Chen met zijn ontsnapping de hoogste functionarissen heeft weten te bereiken om naar zijn boodschap te luisteren. Naar schatting dienen honderdduizenden gewone Chinese per jaar een klacht in, maar slechts een fractie daarvan leidt daadwerkelijk tot actie van de autoriteiten.

De mishandelingen van Chen gaan terug tot 2005, toen hij de woede van de lokale autoriteiten op zijn hals haalde door aandacht te vragen voor gedwongen late abortussen en sterilisaties. Chen staat bekend om zijn activisme tegen de Chinese eenkindpolitiek. Ook zijn moeder en vrouw zouden meerdere malen in elkaar zijn geslagen en zijn dochter is regelmatig geïntimideerd.

Chen wil met zijn familie naar de Verenigde Staten om daar te studeren en te ‘rusten’. Hij voelt zich in China niet veilig. De vraag is echter wanneer Chen kan vertrekken. Mensenrechtenactivisten waarschuwen dat de daadwerkelijke uitvoering van de belofte van China nog wel eens langer kan duren dan verwacht, omdat China liever niet al te soft zal willen overkomen. Dat zou een slecht teken zijn in de richting van andere dissidenten, die China graag onder de duim en in eigen land wil houden.