Zes kandidaten strijden om het CDA te vernieuwen

61.000 CDA-leden kiezen voor het eerst hun lijsttrekker. Uit twaalf kandidaten selecteerde een ballotagecommissie afgelopen weekeinde zes kanshebbers. Vanavond gaan ze met elkaar in debat.

Stuk voor stuk moesten ze zich dit weekend melden, in een gehuurd zaaltje. Ze moesten langs bij de ballotagecommissie die zou wegen of ze zwaar genoeg zouden zijn om deel te nemen aan de leiderschapsverkiezingen van het CDA. Want voorzitter Ruth Peetoom had dan wel aangekondigd dat „onze leden zelf bepalen wie zij als hun nieuwe leider willen”, in de praktijk werd de helft van de twaalf kandidaten te licht bevonden.

„Het was bijzonder strak”, zei een van de kandidaten. „We werden met stoom en kokend water ontvangen.” Wat deze CDA’er bedoelt: ontspannen was anders. Iedereen had een half uur, geen minuut langer. Sybrand van Haersma Buma, net terug van een paar dagen opladen in Berlijn, kwam om half elf binnen, verliet de ruimte klokke dertig minuten later. Daarna kwam Harry Wesselink, CDA-lid te Nijmegen, en een stuk minder bekend.

De partij wil alleen zeggen dat de commissie bestaat uit „mensen met ervaring”. Het bleek te gaan om een zestal partijleden, geleid door Yvonne van Rooy. Onder de deelnemers: de voorzitter van het Vrouwenberaad, een provinciaal bestuurder en de voorman van de jongeren. Dit soort mensen heeft betrekkelijk veel te zeggen binnen de partij, ze zitten alle drie ook in het partijbestuur, de groep die de voorzitter tot deze uitzonderlijke procedure dwong.

Elke kandidaat moest een formulier ondertekenen – het CDA gelooft in dit soort afgedwongen radiostiltes. Niets wat gezegd zou worden, mocht naar buiten komen. Ook niet wie de nog onbekende kandidaten zijn. Of wie er afvalt voordat het daadwerkelijk begint, vanavond.

„Ik ben niet door de selectie heen gekomen”, zegt Niels van der Stappe desondanks. Hij is voorzitter van het zogeheten Duurzaamheidsberaad, een CDA-poot die milieudiscussies wil aanjagen. „Ik miste een stuk ervaring”, zegt hij. Hij was niet een-twee-drie geschikt om lijsttrekker te worden, of om een formatie te leiden, besliste de commissie. „Dat laatste is dan ook aantoonbaar niet mijn sterkste punt”, beaamt Van der Stappe.

De zes kandidaten die vanavond aantreden voor het eerste debat zijn Henk Bleker, Sybrand van Haersma Buma, Mona Keijzer, Liesbeth Spies, Madeleine van Toorenburg en Marcel Wintels. Voor alle kandidaten geldt dezelfde vraag: wat voor partij wordt het onder u?

Waarbij het meest pijnlijke zo zichtbaar wordt: de samenwerking met de PVV bepaalt opnieuw de toekomst van het CDA.