Winnaars en verliezers

1. Ajax

+

Rechtszaken, crisisvergaderingen en mediaoorlogjes. Trainer Frank de Boer liet zich niet afleiden door de beschamende bestuurscrisis in het meest roerige seizoen in de clubgeschiedenis. Ajax kwam terug van een achterstand van dertien punten in de winterstop en prolongeerde zijn landstitel met een serie van veertien zeges.

2. Feyenoord

+

Vóór AZ en RKC de grootste verrassing in de eredivisie. Ronald Koeman temde de talenten die al twee trainers als ongeschikt beoordeelden en smeedde een eenheid die bijna elke topwedstrijd won. Nu mag het Legioen dromen van de Champions League. De clubleiding hield gelijke tred met de spelers en leidde Feyenoord uit de financiële gevarencategorie.

3. PSV

Het reddingsplan van de gemeente Eindhoven heeft niet het gewenste gevolg gehad. PSV leek het best te hebben ingekocht, maar zakte opnieuw door het ijs tegen concurrenten. Het Phillip Cocu-effect na het ontslag van trainer Fred Rutten bleek van korte duur. De KNVB-beker is een schrale troost voor de veroordeling tot de Europa League.

4. AZ

+

Een langere adem dan verwacht en toch geen prijs. AZ, dat een zware route naar financieel herstel heeft afgelegd, was maanden koploper en bereikte de kwartfinales van de Europa League en de halve finales van de KNVB-beker. Directe plaatsing voor de Europa League is de beloning voor Gertjan Verbeek, plus de loftuitingen voor het spel.

5. sc Heerenveen

+

Het duurde even voordat Ron Jans en zijn spelers elkaar vonden, maar het was het wachten waard. De aanval sprong het meest in het oog, met Bas Dost (32 doelpunten) als topscorer. Heerenveen was zwak in wedstrijden tegen concurrenten, maar leed verder zelden puntenverlies. Jans’ opvolger Marco van Basten mag de Europa League in.

6. FC Twente

De verliezer van de topzes die de titelstrijd de moeite waard heeft gemaakt. Trainer Co Adriaanse voegde zich niet naar de clubcultuur en moest in de winter vertrekken. De terugkeer van Steve McClaren, die de club in 2010 naar de titel leidde, pakte ongelukkig uit. De play-offs om de Europa League zijn beneden de stand van een nieuwe topclub.

7. Vitesse

+

Vorig seizoen vijftiende, nu zevende. Met John van den Brom als trainer keerde de rust terug in de Gelredome. Maar clubeigenaar Merab Jordania wil nog altijd dat Vitesse volgend jaar strijdt om de landstitel. Het verschil met de topzes is groot, maar wie weet welke huurlingen van buitenlandse topclubs volgend seizoen in Arnhem spelen.

8. NEC

+

De op vier na beste ploeg van dit kalenderjaar. Gebrek aan doeltreffendheid maakte dat NEC in de winterstop moest vrezen voor degradatievoetbal. Trainer Alex Pastoor hield geduld en zag zijn ploeg zich herstellen, leunend op een sterke verdediging. Als toetje voor de fans wacht in de play-offs de Gelderse derby met Vitesse.

9. RKC Waalwijk

+

RKC begon het seizoen als degradatiekandidaat, maar kon zijn doelen steeds weer bijstellen. Zorgvuldige scouting en een heldere speelstijl leidden tot de play-offs. Trainer Ruud Brood kan RKC voor zijn vertrek naar Roda JC voor het eerst aan Europees voetbal helpen.

10. Roda JC

Net geen play-offs. Harm van Veldhoven besloot in mineur bij de club die hij uit het slop hielp trekken. Roda JC herstelde zich dit jaar moeilijk van tegenslag en hoort in tegendoelpunten bij de degradatiekandidaten. Vooral Sanharib Malki (25 treffers) redde het jaar.

11. FC Utrecht

Twee zeges op Ajax waren de hoogtepunten. FC Utrecht kon geen gelijkwaardige vervangers vinden voor zijn vertrokken talenten, De Galgenwaard is nooit uitverkocht en de financiële situatie biedt weinig hoop. Jan Wouters leidde de ploeg uit de degradatiezone.

12. Heracles Almelo

+

Een aardig seizoen in de eredivisie, maar in Almelo telde alleen de bekerfinale. Een kwart van de stad reisde naar de Kuip, waar Heracles in ‘de wedstrijd van de eeuw’ kansloos was tegen PSV. De technici van Peter Bosz misten net de play-offs.

13. NAC Breda

Niet meer dan een figurant in de eredivisie. De schuldenlast is hoog, de spelersgroep beperkt en de sfeer niet best. Trainer John Karelse werd zelfs met de dood bedreigd. Een aandelenplan en gehuurd talent moeten NAC weer meer perspectief geven.

14. FC Groningen

Van de vijfde naar de veertiende plaats. De groei van FC Groningen, dat mikte op deelname aan de Europa League, stagneerde met een dramatische serie na de winterstop. De clubleiding houdt geloof in trainer Pieter Huistra, die van een tussenjaar spreekt.

15. ADO Den Haag

Het was onvermijdelijk dat ADO een stapje terug moest doen na de zevende plaats van vorig seizoen. De belangrijkste spelers vertrokken, net als trainer John van den Brom. Met de gepromoveerde assistent Maurice Steijn wist het doffe ADO nacompetitie te ontlopen.

16. VVV-Venlo

+

Trainer Glen De Boeck vertrok, omdat de kwaliteiten van de spelersgroep lager waren dan hem was voorgesteld. Ton Lokhoff zorgde met enkele gehuurde versterkingen voor een opleving en was op tijd veilig. VVV lijkt goed genoeg om de nacompetitie te overleven.

17. De Graafschap

Zo sympathiek als de uitstraling is van De Graafschap, zo lelijk was het afbraakvoetbal waarmee trainer Richard Roelofsen directe degradatie ontliep. De Superboeren hebben hun scoringsdrift op tijd gevonden voor de nacompetitie.

18. Excelsior

Gedurfd spel heeft niet geleid tot lijfsbehoud. De derde Rotterdamse club moet opnieuw beginnen en doet dat zonder trainer John Lammers en met Leon Vlemmings. Excelsior beleeft een primeur als FC Twente de play-offs wint. Dan speelt het voor de Europa League.