Vervroegde verkiezingen in Israël - gunstig voor Netanyahu

Premier Benjamin Netanyahu vandaag tijdens de wekelijkse bijeenkomst van het kabinet in Jerusalem. Foto AP / Gali Tibbon

Op vier september zullen in Israël vervroegde verkiezingen plaatsvinden. Dat heeft de Israëlische premier, Benjamin Natanyahu, vanmorgen aangekondigd. Mogelijk laat de Knesset, het Israëlische parlement, zich morgen al ontbinden.

Al eerder werd gespeculeerd dat Netanyahu uit was op eerdere verkiezingen. Gisteren suggereerde hij dat deze op zeer korte termijn zouden plaatsvinden, door duidelijk te maken dat hij liever een korte campagne wilde van vier maanden om de politieke stabiliteit te garanderen. De verkiezingen zouden eigenlijk pas gehouden worden in oktober 2013.

Voor Netanyahu zijn vervroegde verkiezingen gunstig: de kans is zeer groot dat hij nu opnieuw gekozen wordt als regeringsleider, blijkt uit verschillende peilingen. Zijn centrum-rechtse partij Likud zou nu goed zijn voor minstens een kwart van de zetels.

Vroegere verkiezingen gunstig voor premier

Maar er zijn meer redenen waarom de vervroegde verkiezingen uitvallen in het voordeel van de Israëlische premier, schrijft correspondent Leonie van Nierop vanmiddag in NRC Handelsblad:

“Netanyahu krijg het benauwd van enkele heikele kwesties die al maanden sluimeren en binnenkort tot een ontknoping moeten leiden. Zo verloopt in augustus de wet die ultra-orthodoxe joden uitzondert van dienstplicht. De extreem-rechtse coalitiepartner Yisrael Beiteinu (‘Israël is ons huis’) dreigt de coalitie op te blazen als de ultra-orthodoxen niet verplicht in het leger worden opgenomen. In diezelfde coalitie zitten religieuze partijen die precies de tegenovergestelde mening zijn toegedaan.”

Een andere kwestie die de coalitie zou kunnen doen klappen, is de illegaal gebouwde buitenpost Ulpana bij een nederzetting op de Westelijke Jordaanoever. Volgens een rechterlijk bevel moet die worden ontmanteld, maar extreem-rechtse parlementsleden hebben gezegd dat zij de coalitie zullen laten vallen als dit gebeurt. Met nieuwe verkiezingen wint Netanyahu, die het hooggerechtshof al om uitstel heeft gevraagd, tijd en kan hij bovendien de extreme partijen mogelijk inwisselen voor een een centrumpartij, met wie het makkelijker compromissen sluiten is.

Ook de broeierige verhouding tussen Israël en Iran kan een reden zijn om verkiezingen te vervroegen, schrijft van Nierop. Door de Amerikaanse verkiezingen zal president Barack Obama de speculaties van Israël over een aanval op Iran niet bekritiseren, uit angst om Joodse kiezers te verliezen. De Amerikaanse verkiezingen vinden plaats in november waardoor Netanyahu een paar maanden zou hebben waarin Obama niet over het vredesplan met de Palestijnse Autoriteit begint. Het plan is voor de centrumpartijen in de verkiezingen nauwelijks een thema.