‘Poetin is nog lang niet van ons af’

Vladimir Poetin is sinds vandaag opnieuw president van Rusland. Gisteren liep een demonstratie tegen zijn inauguratie uit de hand.

De demonstratie in Moskou tegen de inauguratie van Poetin begon gistermiddag nog vreedzaam, maar liep ’s avonds uit de hand. Foto Oleg Klimov

„We hebben Poetin een mooi inauguratiecadeau bezorgd”, zegt de 35-jarige Timoer als hij tussen de uitgetelde ME’ers maakt dat hij wegkomt. Het is zondagavond acht uur. De antiregeringsdemonstratie, die in massaal geweld is ontaard, nadert zijn einde. Een half uur eerder heeft de ME een grote charge uitgevoerd om de laatste opstandigen van het Moerasveld te verjagen.

Om drie uur ’s middags ziet het er nog niet naar uit dat de ‘Mars van de Miljoenen’ op een harde confrontatie tussen betogers en politie zal uitlopen. Als gevolg van de door Poetin verlengde meivakantie zijn veel Moskovieten nog in hun datsja’s. Bovendien heeft de politie de afgelopen dagen betogers uit andere steden fysiek belemmerd naar Moskou te reizen.

Tot ieders verbazing groeit het aantal demonstranten snel. Van enkele duizenden worden het er vele tienduizenden. Volgens een loslippige agent, die in contact staat met de politiehelikopter, zijn het er zeventigduizend. „Het is misschien onze laatste kans”, zegt Sasja, een student. „Hierna worden betogingen als deze waarschijnlijk verboden.”

Oppositieleiders Sergej Oedalstov, Boris Nemtsov, Aleksej Navalny en Ilja Jasjin verschijnen. Ook schaker Garry Kasparov laat zijn gezicht zien. „We houden pas op met demonstreren als we een eerlijk gekozen president en parlement hebben”, zegt hij.

Er zijn niet alleen aanhangers van het Linkse Front van Oedaltsov komen opdagen, maar ook communisten en nationalisten, die zich voor de gelegenheid in dreigende zwarte uniformen hebben gehesen. De menigte scandeert ‘Poetin is een dief’.

Poetin zelf woont op dat moment een dienst bij van patriarch Kirill in de Christus Verlosserskathedraal, op een steenworp afstand van het Moerasplein, waar de betoging zal eindigen. Langs de route staan weinig agenten. Dat verandert als de menigte zijn bestemming nadert. Een eerste cordon ME’ers met knuppels in de hand blokkeert de weg rechtdoor naar de brug, die naar het Kremlin leidt. Daar staat een cordon van militairen, ME’ers en vrachtwagens.

Een deel van de betogers trekt zich er niets van aan en loopt gemoedelijk door naar het Moerasveld. Maar als de colonne met de oppositieleiders bij het cordon is aangekomen, slaat de stemming om. Enkele kleine oppositiegroepen, die eerder hebben opgeroepen om naar het Kremlin door te stoten, voelen zich door de politiemacht geprovoceerd.

Oedalstov en Navalny roepen de demonstranten op tot een sitdown-actie. Enkele honderden gehoorzamen en gaan zitten. „We blijven hier zitten tot we de overwinning hebben behaald”, roept Oedaltsov door zijn megafoon. Anderen beginnen de ME’ers uit te dagen. ,,Hebben jullie wel een vader en een moeder?” vraagt een bejaarde betoger aan een zwaarbewapende agent. Enkele betogers beginnen met flessen, schoenen en fakkels naar de ME’ers te gooien. „We gaan naar het Kremlin”, roepen enkele overmoedigen. Ze slagen erin het cordon terug te dringen. Oedalstov en de andere zittende demonstranten schuiven met hen op, maar worden meteen gearresteerd. De betoging heeft geen leiders meer.

Vanaf dat moment loopt het protest uit de hand. De ME begint met arrestaties, waarbij het er hardhandig aan toegaat. Betogers vechten met vlaggenmasten en stokken terug. Een molotovcocktail vliegt door de lucht. Een demonstrant wordt bewusteloos geslagen. Een paar overgebleven zittende activisten krijgen trappen in hun rug. ,,Dit laat zien wat een lafaard Poetin is”, zegt de 40-jarige leraar Igor, die vanaf de zijlijn toekijkt.

De ME begint met het schoonvegen van het Moerasplein en drijft de betogers naar de andere oever van het kanaal. Tot laat in de avond worden overal in het centrum van de stad mensen gearresteerd. ,,Morgen gaan we door”, zegt een verhitte betoger. „Hij is nog lang niet van ons af.”