Ik ben woedend. Zo'n goed verslag uit Liberia!

De berichtgeving over Liberia is te volgen op de website van het programma Today en via de website van BBC News.

Luisteraars van het BBC-radioprogramma Today keken vreemd op toen presentator John Humphreys op 11 april niet, zoals gebruikelijk, vanuit zijn studio in Londen het nieuws doornam, maar vanuit Gbarnga, de hoofdstad van Bong County in het noorden van Liberia. Humphreys zat in een provisorische studio in een hutje, terwijl op de achtergrond het geritsel klonk van een mangoboom, waar een jongetje in klom om ontbijt voor de presentator te halen.

Het bleek het startschot van een speciaal project. Het programma zal een jaar lang geregeld verslag doen van hoe het West-Afrikaanse land opkrabbelt na een verwoestende burgeroorlog (1989-2003) die 200.000 levens heeft geëist. Want Liberia is exemplarisch voor de veranderingen die zich in Afrika voltrekken. Het is rijk aan grondstoffen, heeft een jonge bevolking die dolgraag wil werken, en trekt steeds meer buitenlandse investeerders. Het programma wil onderzoeken hoe Liberia zich „weer kan opbouwen om deel uit te maken van een welvarender Afrika in de 21ste eeuw”.

„Ik wil zien of het land daadwerkelijk een bladzijde heeft omgeslagen”, zei Humphreys op die tropische ochtend. „Ik kom al veertig jaar in Afrika en je moet je vooroordelen thuis laten, je moet kijken door Afrikaanse ogen.”

Je zou zeggen dat Afrika-liefhebbers verheugd waren. Maar Humphreys kreeg kritiek van Richard Dowden, directeur van het vooraanstaande Royal African Institute. In een brief op het blog African Arguments schreef hij: „Beste John, ik luisterde naar jouw verslaggeving vanuit Liberia met groeiende woede. Ik ben niet boos omdat jouw verslaggeving slecht is. Het is ontzettend goed. Mijn klacht is deze: jij zegt dat je ruim 45 jaar bericht over Afrika, maar waarom doe je pas nu verslag van deze diepere realiteiten? ‘Je kunt hier niet komen met Europese ogen’, zeg je. Maar dat is precies wat jij en de rest van de Britse media al die tijd hebben gedaan.”

Het is waar dat het beeld van Afrika lange tijd werd gedomineerd door oorlogen en hongersnoden, en nog steeds. Het zijn clichés die moeilijk slijten. Onder invloed van de hulpindustrie schilderen veel journalisten Afrika nog altijd af als een hulpbehoevend continent.

Toch maakt Dowden zelf ook een cliché van de Afrika-berichtgeving. Sommige Britse media brengen wel degelijk verhalen die dieper graven. Zo had de BBC onlangs een mooi portret van de transseksuele kuduro-artiest Titica in Angola, die taboes doorbreekt en ondanks haar geaardheid zeer succesvol is. En The Guardian publiceerde een serie van twee verhalen over de groeiende Afrikaanse middenklasse.

Ook Liberia Today is zeer de moeite waard. Het volgt een jaar lang het dagelijks leven van zeven mensen. Dat levert prachtige verhalen op, zoals over de vele brommertaxi’s in Bong County. De meeste chauffeurs zijn voormalige kindsoldaten die vertellen hoe ze het vertrouwen van de gemeenschap hebben herwonnen.