Het gesnotter is gebleven

De opkomst bij de Fortuynherdenking, tien jaar na zijn dood, viel wat tegen. Al wordt ‘Pim’ nog altijd vereerd als messias.

Stadsverslaggever Rotterdam

Rotterdam. „Vader, wij bidden u voor Pim Fortuyn. Die zijn leven moest geven voor de mensen en voor dit land.” Gehuld in witte kledij spreekt pastoor Chris Bergs een openingsgebed uit. Hij staat op een marmeren podium in de Laurentius Kathedraal in Rotterdam. Daar vond gisteren de herdenkingsdienst plaats voor Pim Fortuyn, precies tien jaar nadat hij werd vermoord.

De kathedraal is verlicht met tientallen kaarsen. Op de muren staan bijbelse wandschilderingen, omringd met zandgele bakstenen die een boog om de koepel van de kathedraal vormen. Op het altaar staat een boeket met lelies naast een grote portretfoto van Fortuyn met zijn hondje.

Dit is de plek waar tien jaar geleden de massaal bezochte afscheidsmis voor de vermoorde politicus werd gehouden. Buiten de kathedraal stonden toen klappende, huilende en schreeuwende mensen. Broer Simon Fortuyn herinnert zich nog goed hoe de geluiden van buiten door de dikke muren van de kathedraal kwamen. „Er hing een gespannen sfeer. Nederland was door enkele schoten voor altijd anders geworden.”

Tien jaar later zit de kerk minder vol. Zo’n 250 mensen wonen de dienst bij, onder wie veel politici. „Ik had eigenlijk een bomvolle kerk verwacht”, merkt PVV-Kamerlid Dion Graus enigszins teleurgesteld op. „Zo zie je hoe gauw je vergeten bent.” Graus is samen met andere prominente PVV’ers, zoals Fleur Agema en Machiel de Graaf, en oud-minister Rita Verdonk, aanwezig bij de herdenkingsdienst. Voorin de kerkbankjes zitten de familieleden van Fortuyn, met het hoofd licht gebogen, zwijgend. Als het cantorijkoor een zacht requiem inzet, klinken er een paar snikken.

Pastoor Bergs hekelt in zijn overweging de „verruwing” van de samenleving. „In de trams worden conducteurs belaagd. Waar is het respect gebleven?” Fortuyn wilde die problemen oplossen, zegt de pastoor. „Pim straalde een gevoel uit van: stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw.” Het is een verwijzing naar Jezus, over wie in de Bijbel wordt gezegd dat hij „alle dingen nieuw” zal maken.

„Pim hád ook iets Messiaans”, zegt Tweede Kamerlid Harm Beertema (PVV) bij de uitgang van de kathedraal. „Hij was voor mij een bevrijder, een soort moderne Jezus, ja. Hij maakte Nederland los uit die verstikkende politieke cultuur waarin niks mogelijk leek.”

De pastoor besluit de dienst met een wens. „Moge Pim die ons is voorgegaan, nu leven bij onze God in zijn licht en vrede.” Bij het weglopen van het altaar buigt hij zijn hoofd eerbiedig naar het portret.

Aan het einde van de middag verzamelen een kleine duizend mensen zich in het centrum van de stad om de nieuwe Pim Fortuynplaats te openen. Een deel van de Korte Hoogstraat, waar ook al een standbeeld van Fortuyn staat, is naar de politicus vernoemd. Met protestspandoeken en Nederlandse vlaggen staat de menigte om het standbeeld heen. Burgemeester Aboutaleb (PvdA) zegt dat „een zoon van de stad vermoord is” en dat Fortuyn „problemen vertaalde op een manier die herkenbaar is voor mensen”.

Leefbaar Rotterdam-politicus Marco Pastors merkt in zijn toespraak op dat de opinie over Fortuyn in tien jaar tijd sterk is veranderd. „Wie had destijds gedacht dat er een plein naar hem vernoemd zou worden? Zo controversieel als hij toen was, zo gedragen en populair is hij nu.”

Tussen het publiek in staat ook João Varela, de voormalige nummer twee van de LPF. Volgens Varela heeft Fortuyn met deze herdenkingsperiode „een postuum eerherstel” gekregen. „Ook een eerherstel van zijn tegenstanders. Als je hoort hoe PvdA’ers nu over hem praten…” Varela wijst naar het standbeeld, waar mensen boeketten en foto’s neerleggen. „Alle zorgen waar deze mensen mee kampen, heeft hij voorspeld. Pim was een ziener.”

Bij het standbeeld wrijft een vrouw in een rood windjack met een zakdoek in haar ogen. Ze heeft een briefje in haar hand en legt het neer bij het borstbeeld. Op het kaartje staat: ‘In Memoriam. Pim Fortuyn, onze President en Held’.