God afbeelden: 1.200 euro boete, voor schending van morele waarden

Tot woede van verdedigers van de persvrijheid is een Tunesische tv-directeur veroordeeld omdat God een rol speelde in een film die hij had laten uitzenden. De uitzending van de Franse animatiefilm Persepolis is de directeur van de particuliere Tunesische zender Nessma-TV, Nébil Karoui, gisteren op een boete van 2.400 dinar (1.200 euro) komen te staan. Een rechtbank in Tunis veroordeelde hem wegens verstoring van de openbare orde en schending van de morele waarden. In de verfilming van Marjane Satrapi’s beeldverhaal over haar jeugd in Iran wordt God afgebeeld, wat volgens sunnitische islamitische groepen heiligschennis is.

Internationale en nationale mensenrechten- en persorganisaties veroordeelden de uitspraak scherp. Volgens Amnesty International toonde Tunesië hiermee uitgerekend op de internationale dag van de persvrijheid „zijn weigering het fundamentele recht op vrije meningsuiting te eerbiedigen”.

Televisiedirecteur Karoui noemde de uitspraak tegenover het persbureau AP een negatief signaal dat „een slag toebrengt aan niet alleen de vrijheid van meningsuiting, maar ook de creatieve vrijheid”. Karoui zei bang te zijn voor de invloed van de uitspraak in andere Noord-Afrikaanse landen. Nessma-TV is ook te zien in Algerije, Libië en Marokko.

Duizenden mensen gingen in oktober, kort voor de eerste verkiezingen in Tunesië na de val van sterke man Ben Ali, de straat op om te protesteren tegen uitzending van de film. Een deel van de betogers probeerde de woning van Karoui in brand te steken, met zijn gezin erin. Opmerkelijk was dat de film eerder probleemloos in Tunesische bioscopen was getoond. Niet de daders van toen, maar Karoui en zijn zender werden vervolgd na klachten van vijfhonderd advocaten plus een ‘spontane’ collectieve klacht van 160.000 burgers wegens „schending van heilige waarden” en „verstoring van de openbare orde”. Tijdens het proces hield het leger rivaliserende betogers uit elkaar – liberale verdedigers van de vrijheid van meningsuiting aan de ene kant en aan de andere kant salafistische, dat wil zeggen radicaal-islamitische, betogers die executie van Karoui eisten. Salafistische groepen proberen met herhaalde straatprotesten de meer gematigd-fundamentalistische regeringspartij Ennahda te dwingen de maatschappij te islamiseren. Ennahda kwam destijds uit de verkiezingen als veruit de grootste partij naar voren. Tegelijk bracht de Unie van Tunesische Journalisten een rapport uit over de ‘Werkelijkheid van de Persvrijheid in Tunesië’. Daarin sommen ze verbale en fysieke aanvallen op die ze als een campagne tegen de media omschrijven, en klagen ze over de passiviteit van de regering. Volgens het rapport is er sprake van „een belangrijke verslechtering van de vrijheden na de revolutie”.

Redacteur Midden-Oosten