De soapactrice die plotseling politiek deskundige werd

Victoria Koblenko zat in Nieuwsuur als Oekraïne-deskundige. Zo gek is dat niet: de in Oekraïne geboren actrice is politicoloog. Tijdens het EK is ze in het land, onder meer voor de NOS.

Je bent te knap om slim te zijn en te slim om knap te zijn. Dat krijgt Victoria Koblenko (31) wel eens te horen. Geen van beide is natuurlijk een compliment, verzuchtte ze in een interview (met uitgebreide fotoshoot) in Flair. Het uiterlijk van de actrice van Oekraïense afkomst, met haar altijd wisselende kapsels, blijft Hollandse mannen intrigeren. De commentaren op haar op mokkels.nl beslaan 794 pagina’s.

Opwinding in medialand dus toen Koblenko vorige week plots aan tafel zat in actualiteitenprogramma Nieuwsuur. Ze gaf commentaar op de rel rond de Oekraïense politica Joelia Tymosjenko, die in de cel zit en daar zou zijn mishandeld door haar bewakers. Veel Europese hoogwaardigheidsbekleders hebben gedreigd hierom in juni niet naar het EK in Oekraïne te komen. Ook minister Rosenthal en het Koninklijk Huis.

Het Nederlands publiek leerde Victoria Koblenko op haar twintigste kennen in GTST. Ze speelde vijf seizoenen lang Isabella Kortenaer, die schizofreen, suïcidaal en zwanger wordt, brand sticht, iemand ontvoert, naar het buitenland vlucht, uitglijdt in de douche, in coma raakt en overlijdt. Victoria Koblenko, sinds haar twaalfde in Nederland, ontwikkelde zich intussen als film- en tv-actrice, presentatrice, columniste en goede-doelen-ambassadeur.

Nadat in Nieuwsuur een woordvoerder van Amnesty, een mensenrechtenrapporteur en een advocaat kritiek hadden geuit op de gevangenschap van Tymosjenko en de laatste twee zich hadden uitgesproken vóór een boycot, werd Koblenko geïntroduceerd, als „actrice, geboren in Oekraïne, politicologe en net terug uit het land” . Met een ander geluid. Koblenko noemde een boycot contraproductief – een mening die ook de Poolse en Russische autoriteiten is toegedaan. Volgens haar kun je alleen met een dialoog „invloed blijven uitoefenen op de mensenrechten en allerlei andere zaken die in het land nog steeds niet sporen”.

Ze vertelde dat ze een week eerder in de stad Charkov was, waar Tymosjenko vastzit en het Nederland elftal straks speelt. Hier had ze uitbundige Oranje-promotie door de Nederlandse ambassade gezien. En daarom had het haar „mateloos” verbaasd dat minister Rosenthal (CDA, Buitenlandse Zaken) nu ineens over een boycot begon.

Het was voor kijkers kennelijk onduidelijk of ze Koblenko als Oekraïnedeskundige moesten zien, of als BN’er van Oekraïense afkomst ‘met ook maar een mening’. Een twitteraar vroeg zich af of de cast van Costa! binnenkort bij Pauw & Witteman zou zitten om over Spanje te praten.

Haar uitspraken waren echter inhoudelijk en onderbouwd. Politici hadden wat haar betreft problemen al in 2007 aan de kaak moeten stellen, toen bekend werd dat Oekraïne gastland zou worden. Haar conclusie: er zullen mensenrechten worden geschonden, boycot of niet. En niet alleen in Oekraïne.

Verrassing: Koblenko blijkt na het gymnasium politicologie en Ruslandkunde te hebben gestudeerd in Leiden. Ze deed daarnaast journalistieke ervaring op, met een column in dagblad Metro, dat ze later verruilde voor Trouw. In 2009 won het VPRO-programma Landroof dat zij presenteerde een Tegel (de Oscar van de journalistiek).

Koblenko groeide op „in een land dat volledig Russisch was”, memoreerde ze in Libelle. Na de omwenteling werd alles anders. „De mensen spraken weer hun eigen taal, Oekraïens, en er had duidelijk een proces van natievorming plaatsgevonden.” Haar ouders vertrokken naar Nederland „voor nieuwe kansen”.

Omdat ze als Sovjetburger was vertrokken en geen Oekraïens paspoort kreeg, kon Koblenko het land naar eigen zeggen lang niet bezoeken. Ze kwam er een jaar of tien geleden voor het eerst weer, op een journalistenvisum. Tijdens de Oranje Revolutie bezocht ze het land als waarnemer. In 2005 werd ze ambassadeur voor de Vlaardingse hulporganisatie Spoetnik, die hulpgoederen naar Oekraïne stuurt. Ze heeft lang een relatie gehad met de profvoetballer Jevgeni Levtsjenko, afkomstig uit de oostelijke regio Donetsk.

Toen ze als columnist bij Trouw begon, zei ze in een interview weinig van het land te snappen: „Alleen al de manier waarop men daar politiek bedrijft is zo totaal anders dan in Nederland, soms zo krankzinnig. Ik weet niet eens of het de goede of de slechte kant op gaat met Oekraïne. Eén van mijn grote wensen is dat ik er ooit een tv-programma over mag maken.” Twee weken later had ze antwoorden op haar eigen vragen gezocht. In haar tweede column, over de presidentsverkiezingen, oordeelde ze snedig dat geen van de kandidaten een stem verdient. Ze koos geen partij. „Het democratische sprookje in Oekraïne biedt weinig keus. Er is geen keuze tussen goed of kwaad. In het echte leven is de keuze vaak tussen de talrijke astinten.”

Koblenko sluit een carrière in het buitenland niet uit. Tegen Flair zei ze: „In de toekomst hoop ik meer te acteren in Rusland, en me meer te ontwikkelen als tv-maker, waarbij ik mijn studieachtergrond kan vervlechten met het televisievak.”

Tijdens het EK zit Koblenko opnieuw in Charkov. Ze zou gaan voor een speciale online uitgave van tijdschrift Helden , van sportjournaliste Barbara Barend, om achtergronden te maken over het land. Maar na het optreden in Nieuwsuur (waarover vader Frits Barend twitterde: „sterk optreden”) meldden zich ook andere media, waaronder de NOS.

Ze wordt in elk geval steeds serieuzer genomen. In reactie op alle ophef twitterde ze: „Voor de verbaasde medemens #nieuwsuur is t nog verbazingwekkender dat Kamerleden nu aan de lijn hangen voor overleg.”