De meest beestachtige Beastie Boy - necrologie Adam ‘MCA’ Yauch

Rapper, activist en filmmaker Adam ‘MCA’ Yauch, een van de drie kernleden van de invloedrijke rapgroep Beastie Boys uit New York, is dit weekend op 47-jarige leeftijd overleden. In 2009 maakte Yauch bekend dat in zijn speekselklieren een tumor was ontdekt. Sindsdien werd hij behandeld voor kanker en kreeg hij chemotherapie. Een necrologie.

Adam Yauch, rechts, met de Beastie Boys in 1989. Foto AP / Capitol Records

Rapper, activist en filmmaker Adam ‘MCA’ Yauch, een van de drie kernleden van de invloedrijke rapgroep Beastie Boys uit New York, is dit weekend op 47-jarige leeftijd overleden. In 2009 maakte Yauch bekend dat in zijn speekselklieren een tumor was ontdekt. Sindsdien werd hij behandeld voor kanker en kreeg hij chemotherapie. Een necrologie.

Yauch was een van de oprichters van de Beastie Boys, de act die vorige maand nog als derde rapgroep in de geschiedenis werd opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame. Toen kon Yauch door zijn ziekte al niet aanwezig zijn bij de ceremonie. Als gevolg van de slechte gezondheid van ‘MCA’ verscheen het meest recente album van de Beastie Boys, Hot Sauce Committee Part 2, vorig jaar met twee jaar vertraging.

Reactie van rapper Snoop Dogg op twitter:

Twitter avatar SnoopDogg Snoop Dogg RIP MCA U are a Legend and a pioneer. #BeastieBoys4life

Rev Run (Run DMC):

Twitter avatar RevRunWisdom Rev Run R I P Adam… I’m devastated. Praying for Adam Yauch’s family from the legendary Beastie Boys. Youll be missed!

Common:

Twitter avatar common COMMON God Bless the soul of Adam Yauch aka MCA of the Beastie Boys. RIP

Tom Morello (Rage Against the Machine):

Twitter avatar tmorello Tom Morello Rip dear Adam Yauch. Words can’t express the sadness and loss. Ur humor, talent & gentle soul are just irreplacable. Be at peace brother.

Ghostface Killah (Wu-Tang Clan):

Twitter avatar GhostfaceKillah Ghostface Killah My condolences to Adam “MCA” Yauch Family & the Beastie Boys. My brothers & I felt that pain before as well. Sad Day.

Producer Questlove (The Roots), die ook een uitgebreid stuk schreef over de Beastie Boys en Yauch:

Twitter avatar questlove Questo of The Roots Yauch is gone. fuck.

Cruciale hiphopverspreiders

De Beastie Boys speelden in de jaren tachtig een cruciale rol bij de internationale verspreiding van de hiphopcultuur uit New York. De groep was in 1979 opgericht als hardcore punkband; Yauch leerde zichzelf basgitaar spelen. Maar de blanke rappers uit Brooklyn omarmden al snel de om hen heen ontluikende hiphop en behoorden met acts als Run DMC, LL Cool J en Public Enemy tot de baanbrekende eerste lichting hiphopartiesten rond het legendarische label Def Jam.

Het debuutalbum van Beastie Boys, Licensed To Ill, was in 1986 het eerste hiphopalbum dat bovenaan de Amerikaanse albumlijst Billboard 200 stond. Van het rauw rockende album met klassieke hitsingles als het door MTV grijs gedraaide (You Gotta) Fight For Your Right (To Party!) en No Sleep Till Brooklyn, werden ruim negen miljoen exemplaren verkocht.

Het iconische ‘Sabotage’:

Luister naar Licensed to Ill, van Beastie Boys op Spotify

Muzikaal bleef de rapgroep ook daarna boeien. Het tweede album van de Beastie Boys, het gelaagde samplekunstwerk Paul’s Boutique uit 1989, wordt alom gezien als een hoogtepunt in de muzikale ontwikkeling van hiphop. Check Your Head uit 1992 was een funky hiphopalbum met live instrumentatie en meer jazzy invloeden. De groep ontving drie Grammy Awards: voor albums Hello Nasty (1998) en, het instrumentale, The Mix-Up (2007) en voor de single Intergalactic (1998).

Coldplay speelt een uitgeklede versie van “(You Gotta) Fight for Your Right (To Party!)” als eerbetoon aan MCA:

Nathaniel Hornblower, de cineast

Yauch was naast muzikant een groot liefhebber van cinema. Hij regisseerde enkele clips van de groep (onder het alias Nathaniel Hornblower, waarmee hij een hilarische reactie op een recensie van ‘Ch-check it Out’ naar de New York Times stuurde), alsmede de basketbaldocumentaire Gunnin’ For That #1 Spot. In 2000 richtte Yauch productiemaatschappij Oscilloscope Laboratories op: producent van films als het oorlogsdrama The Messenger met Woody Harrelson en Exit Through the Gift Shop van de Britse graffitikunstenaar Banksy.

Het door Adam Yauch geregisseerde ‘Fight For Your Right (Revisited)’, dat vorig jaar uitkwam. In de video spelen Elijah Wood, Jack Black, Danny McBride, Seth Rogen, Susan Sarandon, Steve Buscemi en meer:

De rapper die ooit bekend stond als de ‘meest beestachtige’ Beastie Boy, aldus de voormalige Def Jam-publicist Bill Adler, werd op latere leeftijd boeddhist. Hij organiseerde in 1996 het Tibetan Freedom Concert in San Francisco waar ruim 100.000 mensen op afkwamen. In de muziek zal hij, naast de nasale rapstijl van medebandleden Mike D en Ad-Rock, vooral herinnerd worden als de rapper met de diepere en meer gruizige stem.

Yauch was allesbehalve onverdienstelijk snowboarder:

Recensies

Een terugblik met de laatste stukken over de Beastie Boys uit NRC Handelsblad:

Hot Sauce Committee Part 2

Nadat kanker werd geconstateerd bij rapper MCA, bleef dit achtste studioalbum van hiphopveteranen Beastie Boys twee jaar op de plank liggen. Het album komt nu in iets aangepaste vorm toch uit, maar de groep zal er niet mee op tour gaan zolang MCA nog onder behandeling is.

Muzikaal is weinig veranderd in het universum van de drie decennia oude band uit New York. De muziek is een bonte mix van gelijke delen Run DMC, Pink Floyd, George Clinton en het eigen punkrockverleden. Rauwe, futuristische hiphopgrooves met echoënde vocalen, een cocktail aan gierende geluidseffecten, stevige baslijnen en een rapstijl die eind jaren tachtig al archaïsch klonk.

De nostalgische noiserap van Beastie Boys bleef lang spannend, omdat de raps werden ingebed in gelaagde en vooruitstrevende producties. De rauwe drumbreaks zijn nog steeds sterk maar als geheel klinkt de piepend resonerende feest-rap nu iets te vaak als herhaling. Hoogtepunten zijn de prettig ontspannen dub met Santigold, het rauw rockende Too Many Rappers met Nas en funky Nonstop Disco Powerpack.

Concert in de Heineken Music Hall, Amsterdam, 2004

Beastie Boys zijn onvermoeibaar

Voordat de Beastie Boys het podium opkomen, is het hun bij het grote publiek minder bekende DJ die als een superster zijn entree maakt. DJ Mixmaster Mike wurmt zich door het publiek in de zaal, terwijl zijn opzwepende gebaren worden gefilmd en uitgezonden op de schermen achter het podium. Het aanhoudende gejuich zwelt aan wanneer hij plaatsneemt achter de draaitafels. Allebei de platenspelers worden close-up en levensgroot in beeld gebracht, op elk scherm één. Een visuele vondst die de vingervlugge wijze waarop de top-DJ muziekfragmenten aan elkaar mixt en scratcht, alleen nog maar duizelingwekkender maakt.

Ruim achttien jaar nu hun baanbrekende debuutalbum Licensed To Ill, lijkt aan het begin van het concert dat de Beastie Boys dinsdagavond geven in de Heineken Music Hall in Amsterdam, de tijd te hebben stilgestaan. Voor wie de rimpels en de grijstinten wegdenkt, zijn het gewoon weer de jaren tachtig. Een DJ met een duidelijke voorliefde voor instrumentale breaks uit de oertijd van hiphop, en drie rappers die in oranjezwarte trainingspakken van Adidas over het podium springen en elkaar soepel afwisselen met hun vrij ouderwetse, schreeuwerige rijmpatronen. Het is hiphop in haar meest kale vorm – drie rappers en een DJ – die vooral spannend wordt gehouden door DJ Mixmaster Mike, die zelf niet langer dan dertig seconden naar één en dezelfde beat lijkt te kunnen luisteren en er in hoog tempo een volledige geluidsbibliotheek doorheen jaagt.

Na alweer een instrumentaal intermezzo van de DJ, verandert het concert opeens van een nostalgisch hiphopfeest in een Mexicaanse bruiloft. Op een opzettelijk knullig verlichte verhoging op het podium, staat een typische bruiloftband, waarvan de muzikanten allemaal hetzelfde pak met strik dragen. Naast de wat rauwe rapnummers, staan op albums van de Beastie Boys ook regelmatig lange instrumentale nummers die melodieuzer en muzikaler zijn. Ze brengen met hun strak op elkaar ingespeelde band een funky medley van deze nummers, en ineens zijn de jaren tachtig verder weg dan ooit.

Het concert eindigt zoals het begon, met een lange, energieke set waarop de rappers en de DJ hun flinke oeuvre vooral gebruiken om snel te kunnen schakelen. De meeste hits komen voorbij, maar zelden in de vorm waarin ze ooit op plaat zijn gezet. Het tempo ligt hoog, de energie is overrompelend. Op hun meest recente studioalbum – To The 5 Boroughs – klonken de rappers met hun piepstemmetjes en bewust ouderwetse rijmschema’s haast als een parodie op hiphop. Live bewijzen ze echter dat ze als één van de weinigen echt weten hoe ze hiphop ook op het podium interessant kunnen houden.

Luisteren

Een Spotify-lijst met Beastie Boys tracks ‘A Tribute to MCA’, door Wilbert Leering:

Een Spotify-lijst met de samples waar de Beastie Boys gebruik van maakten, door Janco Kulik:

Yauch was een fervent voorvechter van ons recht op feesten: