Twee grootste partijen Griekenland willen aanpassingen schuldendeal

De leiders van de drie grootste Griekse partijen nadat de eerste uitslagen bekend werden. Van links naar rechts: Antonis Samaras (Nieuwe Democratie), Alexis Tsipras (Syriza) en Evangelos Venizelos (PASOK). Foto's AP / Giannis Panagopoulos / Georgia Panagopoulou / Christos Bonis

Nieuwe Democratie en Syriza, de twee grootste Griekse politieke partijen op basis van de voorlopige uitslagen, willen dat het memorandum, de miljardendeal met het IMF en de EU, wordt aangepast. Dat melden de internationale persbureaus.

De conservatieve leider Antonis Samaras van Nieuwe Democratie deed nadat de uitslag bekend was geworden een oproep voor een nieuwe coalitie met twee doelen: Griekenland in de euro houden en de voorwaarden waar de noodleningen aan verbonden zijn opnieuw onder de loep nemen. Alexis Tsipras van Syriza, de partij die onverwacht de tweede partij werd, wil af van de schuldendeal met de EU en het IMF en gaat op zoek naar een linkse coalitie.

De voormalige minister van Financiën van Griekenland en leider van de socialistische PASOK-partij, die derde werd bij de verkiezingen, riep vanavond op tot het vormen van een brede coalitie met pro-Europese partijen.

Volgens onze correspondent Marloes de Koning wil iedere Griekse partij opnieuw onderhandelen en is die ruimte er waarschijnlijk ook wel. De Koning:

“Duidelijk is dat er over de hele linie een roep is om opnieuw te onderhandelen over de leningen. Zelfs PASOK, de partij die de grootse verantwoordelijkheid draagt voor het huidige pakket, wil meer tijd hebben om de afspraken na te komen. Ik denk wel dat er een beetje ruim is om te onderhandelen. Er wordt vrij breed erkend dat huidige pakket te zwaar is voor Griekenland. En niemand heeft er baat bij als Griekenland het niet redt.”

Regeringspartijen afgestraft

Bij de verkiezingen vandaag werden de regeringspartijen PASOK en Nieuwe Democratie hard afgestraft. Uit de eerste officiële prognoses blijkt dat Nieuwe Democratie op 19,18 procent van de stemmen kan rekenen. Dat is goed voor 109 van de driehonderd zetels in het parlement.

Het linkse Syriza is tweede geworden met een verwachte 16,3 procent van de stemmen, waarmee de partij uitkomt op vijftig zetels. De socialistische PASOK, die enkele jaren geleden bijna een absolute meerderheid had in het parlement, eindigt derde met 13,6 procent van de stemmen, goed voor 42 zetels.

Politiek landschap Griekenland versplinterd

Het was al duidelijk dat de versplintering van het Griekse politieke landschap het moeilijk maakt om een coalitie te vormen. Geen van de partijen heeft genoeg stemmen behaald om zonder coalitiegenoten een regering te vormen, maar dat de gehate partijen Nieuwe Democratie en PASOK in een nieuwe coalitie zullen plaatsnemen is volgens De Koning te verwachten. De Koning:

“De uitslag kan voor mogelijke nieuwe onrust zorgen in de eurozone omdat het zo moeilijk wordt om een coalitie te vormen. Veel partijen die zich niet aan de internationale afspraken willen houden hebben een flinke winst geboekt. Er komt echter geen andere mogelijke coalitie naar voren dan de hier zo gehate coalitie tussen Nieuwe Democratie en PASOK. Die partijen hebben op basis van de voorlopige uitslagen net geen meerderheid, maar kunnen wellicht met een andere kleine partij toch een coalitie vormen.”

Ook extreemrechts wint

De extreemrechtse partij Gouden Dageraad, die onder meer heeft beloofd immigranten het land uit te trappen en mijnen te leggen langs de Grieks-Turkse grens, heeft de kiesdrempel van drie procent ruimschoots gehaald. De exitpolls wijzen op 6,5 tot 7,5 procent van de stemmen. De partij haalde bij de verkiezingen in 2009 slechts 0,23 procent van de stemmen.

De Koning over de entree van neonazi’s in het Griekse parlement:

“Dat de Gouden Dageraad de kiesdrempel zou halen was al de verwachting, dus heel verrassend is dit niet. Wel betekent dit dat er straks neonazi’s in het parlement zitten. Het symbool op de vlag van de partij lijkt op een swastika en het is een partij die in het verleden het geweld niet heeft geschuwd. Dat is geen goed nieuws voor Griekenland, maar de grote overwinning van Syriza is verrassender.”

“Grieken hoeven ons niet te vrezen”, zei de leider van Gouden Dageraad, Nikolaos Michaloliakos vandaag. “De enigen die ons moeten vrezen zijn de verraders.”