Nipte overwinning voor CDU in Sleeswijk-Holstein

Aanhangers reageren verheugd op de verkiezingsuitslag van de FDP. De kiesdrempel is gehaald, waardoor de liberalen voorlopig weten te overleven. Foto Reuters / Wolfgang Rattay

De verkiezingen in de noordelijke Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein zijn gewonnen door de christendemocratische CDU van bondskanselier Angela Merkel. Het was lange tijd een nek-aan-nekrace met de sociaaldemocratische SPD. De FDP, coalitiepartner in de federale regering van Merkel, verliest fors.

De CDU haalde volgens persbureau Reuters 31 procent van de stemmen, een verlies van een procent. Dat is het slechtste resultaat sinds 1950, maar daarmee is net aan de grootste partij. De FDP is dramatisch afgezakt afgezakt naar acht procent van de stemmen; in 2009 konden de liberalen nog op de steun van vijftien procent van de kiezers rekenen.

Toch is de uitslag een relatieve meevaller - de kiesdrempel van vijf procent, waarvoor gevreesd werd, is gehaald. Dat betekent dat de liberalen, in ieder geval voor even, in Sleeswijk-Holstein hebben weten te overleven. Volgens NRC-correspondent Joost van der Vaart gaat het daar nu om: de vernietigende trend stoppen van percentages onder de vijf procent - politieke irrelevantie.

Of dat ook voor de landelijke verkiezingen zal gelden blijft de vraag. De deelstaatverkiezingen worden gezien als een graadmeter voor de landelijke politiek. De FDP dreigt nu bij landelijke verkiezingen de kiesdrempel niet meer halen. Daardoor komt de coalitie van Merkel in gevaar. Bij de Bondsdagverkiezingen van 2009 bedroeg de score van de FPD nog veertien procent. Nooit eerder in de Duitse naoorlogse geschiedenis heeft een partij in zo’n korte tijd zoveel aanhang verloren.

Winnende SPD wil geen coalitie met CDU

De oppositiepartijen doen goede zaken. De sociaaldemocratische SPD eindigt met 29,9 procent vlak achter de CDU, een winst van 4,5 procent vergeleken met de vorige verkiezingen. 13,3 procent van de kiezers schaarde zich achter de Groenen. De opkomende Piratenpartij kreeg 8,5 procent en heeft daarmee de kiesdrempel gehaald.

De SPD heeft aangegeven ‘alles te zullen doen’ om een drie partijen coalitie te kunnen vormen met de Groenen en de SSW, de partij die die Deense minderheid vertegenwoordigt. De SSW staat momenteel op 4,5 procent. Samen zijn de partijen goed voor 35 van de 69 zetels - dat is een meerderheid van slechts een zetel. De CDU zinspeelt op een brede meerderheidscoalitie met de SPD, maar daar wil de partij niets van weten. Volgens SPD voorzitter Sigmar Gabriel waren de SPD, de Groenen en de piratenpartij de grote winnaars van de avond:

“Er waren twee verliezers in Sleeswijk-Holstijn: de CDU en de FPD. Als ze dat niet kunnen bedenken, laat dat zien dat ze niet erg goed zijn in wiskunde en dat ze de Duitse politiek niet begrijpen. Partijen die verliezen horen niet in de deelstaatregering.”

Bij de verkiezingen vorige maand in Saarland is de FPD weggevaagd. De kiesdrempel van vijf procent is niet gehaald. Sleeswijk-Holstein is met een bescheiden 2,8 miljoen inwoners niet de invloedrijkste Duitse deelstaat. Maar de ongunstige uitslagen voor de liberalen laten wel een trend zien die ook de landelijke politiek zal tekenen. De deelstaatverkiezingen in het dichtbevolkte Noordrijn-Westfalen, op 13 mei, zullen wat dat betreft nog belangrijker zijn. Dan zal duidelijk zijn hoe groot de trend is die bepalend kan zijn voor de toekomst van Merkels coalitie.

Update 23.33 uur:
De definitieve uitslagen zijn binnen. De cijfers van de exitpolls zijn vervangen en het bericht is deels herschreven.