Workshops in de winkel

Elektronicaketen Saturn, dochter van Media Markt, opende deze week een nieuw filiaal in Amsterdam. Dwars tegen de stroom in, want door de economische crisis geven consumenten minder geld uit aan flatscreen-tv’s en luxe espresso-apparaten.

Rapper 50 Cent bij de opening van een nieuwe winkel van elektronicaketen Saturn op het Oosterdokseiland in Amsterdam. Foto Olivier Middendorp

Stonden onlangs nog drommen mensen voor de eerste Nederlandse Apple winkel; deze week stonden tientallen mensen in het centrum van Amsterdam in de rij voor een nieuwe winkel van elektronicagigant Saturn die alles verkoopt van kabeltjes, telefoons, witgoed tot inbouwkeukens.

De Amerikaanse rapper 50 Cent was ingevlogen voor de opening van het grootste filiaal (ruim 6.000 vierkante meter) van Saturn in Nederland. De rapper had op zijn beurt drie jonge vrouwen in glimmende, zwarte leggings en bijpassende hemdjes op laten draven om aan zijn zijde zijn nieuwste product, een koptelefoon, aan te prijzen.

„Dat is precies waar consumenten tegenwoordig naar op zoek zijn”, zegt Dennis Hooijmans operationeel directeur van Saturn. „Iedereen wil het nieuwste, hipste op elektronicagebied. Als je naar de groenteboer gaat wil je toch ook het meest verse product?”

Hiermee wil Saturn, dochterbedrijf van Europees marktleider Media Markt, zich onderscheiden van andere elektronicaketens die strijden om de portemonnee van de consument. Terwijl de consument juist de hand op de knip houdt. Het consumentenvertrouwen in april, gemeten als het saldo van positieve en negatieve antwoorden van ondervraagden, komt uit op -32. En de verwachting is dat het consumentenvertrouwen verder zal dalen wanneer het btw-tarief wordt verhoogd van 19 tot 21 procent.

„Dat is de doodklap voor de sector die het toch al heel moeilijk heeft”, zegt retaildeskundige Paul Moers. Vorig jaar nog ging het concern IMpact Retail, met de winkelketens It’s Electronics, PrijsTopper en de webwinkel modern.nl failliet. „Dat is niet voor niets. De winstmarges in de markt worden steeds kleiner. De ketens buitelen over elkaar heen met alsmaar goedkopere aanbiedingen. Hou dan nog maar die gigantische winkel open met hoge huurprijzen en duur personeel. Ondoenlijk.”

Operationeel directeur Hooijmans ziet geen reden tot pessimisme. „Natuurlijks nemen wij een risico terwijl het crisis is, maar dat hoort erbij. Wij zijn constant aan het vernieuwen. Daar ligt de sleutel van ons succes.”

Rijen telefoons, platte tv’s, espressoapparaten: alles is er, en van alles is er veel. Hooijmans geeft een rondleiding door het nieuwe filiaal. Bij de ingang van de winkel staat een groot wit bord: ‘GRATIS WIFI’. „Daar begint het mee”, vertelt Hooijmans. „Welke winkel heeft nou ongelimiteerd en gratis draadloos internet?” Hooijmans houdt zijn smartphone tegen een bordje met een scancode. Op het beeldscherm van zijn telefoon verschijnt een website. „Kijk, nu kan ik alles lezen over deze Samsung LCD televisie.” Dat is belangrijk, meent Hooijmans, want de producten worden steeds ingewikkelder en mensen willen graag weten hoe die apparatuur werkt.

Beleving en verleiding. Daar draait het om bij elektronicasupermarkt Saturn. En alles mag aangeraakt en geprobeerd worden. „We gaan ook workshops organiseren in de winkel zelf, zodat mensen zien wat ze allemaal met de producten kunnen”, vertelt Hooijmans. „In de hoek met koffieapparaten zullen we workshops ‘Barista’ geven en in de keuken kan gekookt worden.”

„Toegegeven, Saturn brengt winkelen naar een heel ander niveau. Dat zal zeker mensen trekken”, zegt Moers. Toch denkt hij niet dat dat de redding zal zijn van Saturn, omdat de dalende koopkracht een feit is. „Mensen kunnen geen geld uitgeven dat ze niet hebben.”

Bovendien, vindt Moers, lijkt Saturn te veel op grote broer Media Markt. „De winkels zijn net zo groot, net zo schreeuwerig en hebben net zo veel producten en aanbiedingen.” Hij vindt het dan ook niet logisch dat de winkels naast elkaar bestaan. „Ze kunnen beter fuseren tot één keten.” Volgens Hooijmans is Saturn wel degelijk anders dan Media Markt. „Media Markt is schreeuweriger en platter dan wij”, zegt Hooijmans met verheven stem om boven de kakofonie van muziek uit te komen.

Heeft Saturn wel genoeg reden om zo zelfverzekerd te zijn? „Als je kijkt naar de cijfers wel. Media Markt en Saturn vormen samen een sterk blok. Ze zijn samen niet voor niets wereldleider in de sector”, weet Moers.

Het van oorsprong Duitse Saturn werd begin jaren negentig overgenomen door het eveneens Duitse Media Markt. Sindsdien kent de Media Markt-Saturn Holding een gestage groei. Vorig jaar nog was de omzet van het bedrijf alleen al in Nederland 1, 3 miljard euro. Saturn heeft in Nederland nu 10 winkels. Media Markt telt er 28. „Daar komt bij dat het bedrijf onderdeel is van de Metro groep. Daar hoort ook het gigantische Makro bij.”

Hoeft Saturn ook niet te vrezen voor de toenemende internet aankopen? „Ik denk het niet. Ondanks dat bijna 10 procent van alle aankopen via internet verlopen, willen mensen toch graag de deur uit. Winkels zullen nooit verdwijnen”, zegt de retaildeskundige.

Het machtsblok Media Markt-Saturn Holding moet wel rekening houden met de Autoriteit Financiële Markten (AFM), meent Moers. „Als ze gestaag doorgroeien zitten ze snel aan het maximale marktaandeel dat het mag hebben van de AFM. Maar dat punt is voorlopig nog niet bereikt.”

Ondertussen lijkt er in de Amsterdamse Saturn winkel veel en gretig gekocht te worden. In de lift naar de entertainmentverdieping spreekt Hooijmans een klant aan met een frituurpan op zijn winkelkarretje. „Wat vindt u van de winkel?” vraagt de operationeel directeur. „Mooi en indrukwekkend”, vindt de klant. „Het lijkt wel veel op de Media Markt. Maar daar horen jullie bij, toch?”

Bij de kassa’s vraagt een oudere man waar alle ophef in de winkel vandaan komt. „Dat komt door Fifty”, antwoordt een jonge winkelmedewerker. „Fifty, wie”, vraagt de man. De medewerker legt uit dat 50 Cent een Amerikaanse rapper is. De oudere man haalt zijn schouders op. Hij draait zich om en duwt een kartonnen doos, waarin een tv-scherm van 101 centimeter verpakt zit, verder richting de kassa.