Brein achter 9/11 opnieuw voor rechter - lange juridische strijd wacht

Khalid Sheikh Mohammed: links vlak na zijn arrestatie in Pakistan in 2003, rechts zoals hij er uit zou hebben gezien in 2009 op marinebasis Guantanamo Bay. Foto AP / www.muslm.net

Het zelfverklaarde brein achter de aanslagen van 11 september 2001, Khalid Sheikh Mohammed, kwam vandaag opnieuw voor de rechter op de Amerikaanse marinebasis Guantanamo Bay. De Verenigde Staten gaan een tweede poging doen om hem te berechten. Maar dat wordt vermoedelijk een lange juridische strijd.

Mohammed en vier medeverdachten zijn aangeklaagd voor 2976 gevallen van moord, één voor ieder slachtoffer van de aanslagen van 11 september 2001, schrijft persbureau Novum. Ook de vier andere verdachten kwamen vandaag voor de rechter.

Mohammed zei in 2008 blij te zullen zijn met doodstraf

In juni 2008 werden de vijf verdachten voor het eerst voorgeleid. De zaak werd echter stilgelegd na de verkiezing van Barack Obama als president van de Verenigde Staten. Obama wilde de zaak overdragen aan een civiele rechtbank. Maar het Congres stak hier een stokje voor.

Destijds maakten Mohammed en zijn medeverdachten de rechtbank belachelijk en verklaarden ze schuld te willen bekennen. Ze zeiden blij te zijn met de doodstraf.

Ditmaal deden de verdachten er het zwijgen toe. Het lijkt er op dat de verdediging zich opmaakt voor een lang juridisch gevecht. De advocaten van de verdachten willen de rechtsgeldigheid van de militaire rechtbank en de geheimzinnigheid waarmee de zaak omgeven is aan de kaak stellen.

Mohammed en de andere verdachten zetten hun koptelefoons waarop de Arabische vertaling van de zitting te horen was af en weigerden vragen te beantwoorden. Op zeker moment begonnen twee verdachten te bidden.

Al-Jazeera verslag in aanloop naar de rechtzaak van Mohammed:

Proces zal waarschijnlijk 'jaren duren'

De voorgeleiding van de vijf is "slechts het begin van een proces waarvan de afronding jaren zal duren", aldus James Connell, die verdachte Ali Abd al-Aziz Ali terzijde staat. Hij zei vandaag:

"Ik kan me geen enkel scenario voorstellen waarbij deze zaak in een halfjaar afgerond is."

Naast Mohammed, staan ook Ramzi Binalshibh, een Jemeniet die eigenlijk deel uit zou maken van de groep kapers, Waleed bin Attash, ook uit Jemen en leider van een trainingskamp in Afghanistan, Mustafa Ahmad al-Hawsawi, een man uit Saudi-Arabië die financiële hulp verleende en Al-Aziz Ali, een Pakistaan en neef van Mohammed, terecht.

Mohammed wil geen vragen beantwoorden in rechtbank

De advocaat van Mohammed, David Nevin, verklaarde dat zijn cliënt geen vragen wilde beantwoorden, omdat hij van mening is dat het tribunaal hem geen eerlijk proces kan geven.

De advocaat van een andere verdachte zei dat zijn cliënt weigerde te spreken, als er niet eerst over zijn detentie zou worden gesproken. Hij wilde hier verder niet op ingaan.

Rechter James Pohl zei niet gediend te zijn van het gedrag van de verdachten en ging gewoon door. Hij zei:

"U kunt er niet voor kiezen om niet deel te nemen en de normale gang van zaken te frustreren."