Uit het kamp, weer vernederd

Aquarel van Bob Entrop senior: wachttoren van kamp Muhlberg.

Prikkeldraad Ned. 2, 20.55 - 22.00 uur

In 1943 kreeg Bob Entrop sr. de keuze: zich vrijwillig melden als krijgsgevangene of onderduiken. Hij was een van de duizenden Nederlanders die zich meldden. Tijdens zijn gevangenschap in Duitse kampen (1943-1945) schreef hij het boek Prikkeldraad. Terug in Nederland sprak hij nooit meer over die tijd.

Zoon en filmmaker Bob Entrop jr. ging voor zijn documentaire Prikkeldraad op zoek naar het gesprek dat hij nooit met zijn vader had. Met diens boek reist hij naar Duitsland, volgt zijn vaders voetsporen en vergelijkt diens aquarellen met het landschap nu. Gesprekken met andere krijgsgevangenen, inmiddels in de 90, maken de documentaire meer dan die zoektocht. Hun verhaal, met archieffoto’s uit de kampen, geeft een duidelijk beeld van de vernederingen en omstandigheden die ze hebben doorstaan.

Schokkend is hoe de mannen hun terugkomst in Nederland hebben ervaren. Ze moesten meteen de kazernes in, waar het onthaal koud en vijandelijk was. „Weer uitkleden, weer worden kaalgeschoren. En wéér in mijn blote kont gezet.” Ze waren vrijwillig naar Duitsland gegaan, en dat werd hun kwalijk genomen.

Ik móést wel, proberen ze telkens uit te leggen. Als ik zou onderduiken, moest mijn broer misschien wel mee, zegt Robert Roos (91). Eigenlijk was er geen keuze. Jan van Heemst (90): „Mijn vader zat gevangen. Als ik ging, kwam hij vrij. Misschien was het een stomme streek, maar ik wist niet beter en ik kon niet anders.”