Rechtse Bayrou kiest Hollande

François Bayrou, die namens centrumpartij Mouvement Démocrate 9,1 procent behaalde in de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen, zal komende zondag zijn stem uitbrengen op de socialist François Hollande. Dat is een persoonlijke keuze en geen stemadvies aan zijn ruim 3 miljoen kiezers, zei Bayrou gisteravond in een korte mededeling, waarin hij hard uithaalde naar zittend president Nicolas Sarkozy. Hij verwijt hem een breuk met de traditionele waarden van republikeins rechts en het gaullisme door extreemrechts achterna te hollen.

Bayrou had voor de eerste ronde al aangekondigd dat hij in tegenstelling tot in 2007, deze keer wel zijn persoonlijke keuze zou bekend maken. En hoewel hij in het verleden al een paar keer uithaalde naar de in zijn ogen te rechtse koers van Sarkozy, en dat tijdens de campagne een paar keer herhaalde, is de keuze voor Hollande toch opmerkelijk. Het centrum werkt in Frankrijk traditioneel samen met rechts, Bayrou was zelf minister in de rechtse regeringen van Edouard Balladur en Alain Juppé. Het is voor het eerst in de geschiedenis van de Vijfde Republiek, ontstaan in 1958, dat een centrumkandidaat aankondigt voor een socialist te zullen stemmen.

Bovendien voerde Bayrou campagne rond besparingen en het afbouwen van de staatsschuld. Hij voorspelde een catastrofe als de economische plannen van Hollande, met 165 miljard euro aan extra uitgaven over vijf jaar, zouden worden uitgevoerd. Hij benadrukte dan ook dat zijn keuze niet is ingegeven door het project van Hollande. En de socialistische kandidaat zelf, die uiteraard lof had voor de ‘moedige beslissing’ van Bayrou, benadrukte dat er niet is gesproken over samenwerking. Een paar weken geleden werd Bayrou nog geciteerd als een mogelijk premier als Sarkozy de verkiezingen zou winnen.

De keuze van Bayrou illustreert vooral hoe diep de afkeer voor Sarkozy is. In 2009 al schreef hij het boek Abus de Pouvoir, (Machtsmisbruik), waarin hij het beleid van Sarkozy hekelde en schreef dat de ‘republikeinse waarden’ in gevaar waren. Maar het is vooral de verrechtsing van Sarkozy na de historisch hoge score van Marine Le Pen in de eerste ronde die Bayrou een doorn in het oog is. Hij verwijt de president een obsessie met immigratie en met grenzen, en bestempelde de koers van Sarkozy na de tweede ronde als ‘gewelddadig’. Daarom is de keuze voor Hollande er een voor een moreel hogerstaande republiek, niet voor zijn economisch programma, benadrukte Bayrou. Hij zei te hopen dat zowel het centrum als vertegenwoordigers van republikeins rechts zullen meewerken aan het herstel van de eenheid.

In het kamp van Sarkozy is vol onbegrip gereageerd op de aankondiging van Bayrou. Volgens partijleider Jean-François Copé is de beslissing ingegeven door persoonlijke afgunst tegenover Sarkozy. Tegelijk werd ook gepoogd de mogelijke invloed te minimaliseren. Premier François Fillon bestempelde de politieke manoeuvre van Bayrou als die van „één man, en alleen van hem”.