Ons ben zûnig

Twee weken geleden stelde ik dat in Nederland de gezondheidszorg wel duur is – top vier van de wereld – maar daarvoor vrij middelmatige kwaliteit levert. In Frankrijk, bijvoorbeeld, komt de huisarts nog gewoon bij je langs, is het resultaat van een behandeling tegen kanker vaker succesvol, en worden mensen ouder dan in Nederland. En dat voor minder geld.

Karin Wittkampf, huisarts-onderzoeker aan de afdeling huisartsgeneeskunde van het AMC in Amsterdam schreef een reactie. Daarin kwam een ander typisch Nederlands trekje naar voren: Wij Weten Het Beter. De studie in The Lancet waarop ik mijn verhaal had gebaseerd, werd weggezet omdat er niet in elk land evenveel patiënten waren bekeken. Dat we in Nederland zo weinig antibiotica voorschrijven is „grotendeels te verklaren door het feit dat enkel in Nederland unieke wetenschappelijke standaarden zijn ontwikkeld voor huisartsen, gebaseerd op de vele wetenschappelijke studies over het nut van antibiotica bij verschillende ziekten. [...] Op internationale huisartscongressen merk ik telkens weer hoe weinig wetenschappelijk de Europese huisartsen geschoold zijn, Nederland neemt hierin echt een unieke positie in.”

Karin Wittkampf gaf me toestemming te citeren. Dat vond ik dapper, vooral gezien het einde van haar brief, waarin een aantal agendapunten is opgenomen om iets te doen aan de beheersing van de explosief stijgende kosten. Lees mee en lik de vingers af bij een rondje bezuinigen waar Rutte nog iets van kan leren:

„De geneeskunde neigt naar ‘U vraagt, wij draaien’, en dit (veeleisende patiënt) is ook een deel van de verklaring van de kostenstijging. Als artsen meer zouden werken met het populatiebelang (bijvoorbeeld kosteneffectiviteit, doelmatigheid) in het achterhoofd, dan zullen we een deel van de kosten kunnen beperken. Daarnaast moet de maatschappij een fundamentele kwestie gaan oplossen, namelijk welke zorg moet nog vergoed? Welke patiënten mag de huisarts naar de dure tweede lijn verwijzen? Hoeveel palliatieve chemokuren betalen we nog? Hoelang houden we iemand in leven? Hoever gaan we in de behandeling van 85-plussers? Waarom houden we allemaal screeningprogramma’s in de lucht, terwijl meerdere studies aantonen dat deze screening (prostaat, cervix en mamma) geen invloed heeft op de mortaliteit. Dokters verkopen nu schijnzekerheid, omdat de patiënt dat verwacht. Hand in eigen boezem steken, lijkt me dus geen overbodige exercitie, maar dan wel om de doelmatigheid in de zorg te vergroten.”

Hippocrates draait zich om in zijn graf. Ik weet niet of deze visie representatief is voor hoe Nederlandse artsen tegenwoordig worden opgeleid. Maar ik weet wel wat ik ga doen tegen de tijd dat de eerste kwaaltjes zich zullen aandienen: snel naar Frankrijk. Beter weer, beter eten, betere artsen. Met een opleiding geneeskunde in plaats van bedrijfseconomie.