Een goede manager voelt zich snel schuldig

Wat maakt iemand een goede leider? Goede leiders zijn extravert, intelligent, flexibel, gewetensvol, empathisch en emotioneel stabiel. Allemaal duidelijk positieve eigenschappen, waar manager zich zelf ook goed bij voelen. Psychologen uit Stanford voegen daar nu een eigenschap aan toe die niet direct positief lijkt: goede leiders, schrijven ze in een artikel dat begin deze week online werd gezet bij Journal of Personality and Social Psychology, voelen zich snel schuldig.

In drie experimenten laten de psychologen zien dat mensen met veel neiging tot schuldgevoel door vreemden en bekenden als goede of potentiële leider worden gezien. Zo beschikten juist de managementstudenten die zich het snelst schuldig zeiden te voelen, volgens hun begeleiders, klanten en medestudenten over de beste managementcapaciteiten. Mensen met veel schuldgevoel komen in een leiderloze groep ook bovendrijven als leiders. Ze nemen gemakkelijk het initiatief in ‘assessment center’-achtige situaties, waarbij een groep mensen bijvoorbeeld samen beslist over de beste overlevingsstrategie na een vliegtuigongeluk in de woestijn.

De crux is, toonden de psychologen aan, dat mensen met veel schuldgevoel zich sterk verantwoordelijk voelen voor anderen. Ze zijn niet per se erg ambitieus, vermoeden de onderzoekers, wel sociaal gevoelig. Als iemand anders wil leiden, trekken ze zich misschien wel snel terug omdat ze zoiets goed aanvoelen. Ook vragen de onderzoekers zich af of mensen met veel schuldgevoel het op topposities lang volhouden – misschien worden ze wel overweldigd door hun verantwoordelijkheidsgevoel. Aan de andere kant: dat kan er ook voor zorgen dat ze juist niet weglopen. Toekomstig onderzoek moet dit uitwijzen.

De psychologen gaven hun artikel een titel mee uit Shakespeares Henry IV: ‘Uneasy Lies the Head that Wears the Crown’, het hoofd dat de kroon draagt, ligt ongemakkelijk. Oftewel: wie leidt, lijdt ook een beetje.