Duitse soldaten mogen niet worden herdacht bij herdenking Vorden

De plek in Vorden waar de Duitse militairen begraven liggen. Foto Hollandse Hoogte / Luuk van der Lee

De gemeente Bronckhorst mag niet meewerken aan de herdenking van Duitse soldaten in Vorden binnen het kader van de jaarlijkse dodenherdenking. De herdenking kan wel doorgaan in de traditionele vorm. De burgemeester en andere vertegenwoordigers van de gemeente mogen tijdens of na deze herdenking niet langs de Duitse graven lopen.

Eerder schreven we hier dat de herdenking ongewijzigd zou doorgaan, maar dat bleek niet juist. De kortgedingrechter besloot vandaag:

“Herdenking aan dode Duitse soldaten kan passend zijn, maar niet op 4 mei en niet in één adem met de herdenking van slachtoffers van het Nazi-bewind.”

Herman Loonstein, de advocaat van Federatief Joods Nederland (FJN) dat het kort geding aanspande, zei in een reactie tegen NRC Handelsblad:

“Dit is een baanbrekende uitspraak. Ik ben heel blij voor de slachtoffers. Het wordt een leidraad voor 4/5 mei comités in de toekomst. Ze zullen zich allemaal achter de oren gaan krabben: waar liggen de grenzen?”

Loonstein hoopt dat het comité in Vorden “in de geest van de uitspraak handelt” en de herdenking alsnog aflast vanavond.

Rol gemeente Bronckhorst veranderd bij herdenking

De gemeente Bronckhorst zegt tegenover nrc.nl in een reactie naar aanleiding van de uitspraak van het kortgeding dat de rol van de gemeente veranderd is:

“Door de uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Zutphen zojuist is de rol van de gemeente Bronckhorst bij de herdenking echter gewijzigd. Vertegenwoordigers van de gemeente zullen de plechtigheid bijwonen, maar er zullen geen gemeentelijke vertegenwoordigers langs de Duitse graven lopen. Hiermee respecteren we de uitspraak van de rechter.”

FJN spande kort geding aan

De FJN spande een kort geding aan tegen de gemeente Bronckhorst. De vereniging wilde niet wil dat er tijdens de dodenherdenking in Vorden wordt stilgestaan bij het graf van Duitse soldaten uit de Tweede Wereldoorlog.

Deelnemers aan de dodenherdenking konden dit jaar voor het eerst op de begraafplaats voor een route kiezen die ook langs de graven van tien Duitse militairen kwam. De FJN beschouwt deze vorm van herdenken als een ‘onrechtmatige daad tegenover slachtoffers, dood en levend’.

Protestvliegtuig gaat toch de lucht in

Burgemeester Aalderink liet eerder deze week weten dat hij niet van plan was om in te grijpen, ondanks boze e-mails die hij ontving. De joodse belangengroep Tradition is our Future (TOF) kondigde gisteren al aan tijdens de herdenking actie te willen voeren tegen het plan. TOF wilde een vliegtuigje met een spandoek met de tekst ‘Vorden is fout’ boven het dorp laten vliegen.

Deze actie gaat gewoon door, meldt Dennis Pekel van de organisatie. “Rond vijf uur” is er een vliegtuig opgestegen met een spandoek. Pekel legt tegenover nrc.nl uit waarom de actie toch door gaat:

“De uitspraak van de rechter bewijst dat het morele kompas in Vorden ontbreekt. Ook het juridische kompas heeft niet zuiver gestaan. De gemeente is niet tot inkeer gekomen en dus zetten we onze actie door. Het is te vroeg om op 4 mei Duitsers te herdenken.”

Het vliegtuig van TOF dat vanmiddag boven Vorden vliegt. Foto Dennis PekelHet vliegtuig van TOF dat vanmiddag boven Vorden vliegt. Foto Dennis Pekel

Twintig mensen hebben financieel aan de actie van TOF bijgedragen.

In Vorden noodbevel van kracht

Sinds 14.00 uur vanmiddag geldt in Vorden een noodbevel. Daarin staat onder andere dat iedereen die zich “door gedrag, kleding, meegebrachte voorwerpen of anderszins aanleiding geeft tot het redelijke vermoeden dat hij of zij deel zal nemen aan wanordelijkheden, dit ter beoordeling aan de politie, zijn reis richting de Algemene Begraafplaats Vorden dient af te breken en niet mag hervatten
voor zaterdagochtend 09.00 uur.” Burgemeester Henk Aalderink vaardigde het noodbevel uit om ongeregeldheden tijdens de dodenherdenking te voorkomen.